آیین ما (اصل الشیعه) صفحه 234

موضوع صراحت دارد که سه طلاق در یک مجلس ممکن نیست: «الطَّلَاقُ مَرَّتَانِ فَإمْسَاکٌ بِمَعْرُوفٍ أَوْ تَسْرِیحٌ بِإِحْسَانٍ»(1)؛ تا آنجا که می فرماید: «فَإِنْ طَلَّقَهَا فَلَا تَحِلُّ لَهُ مِنْ بَعْدُ حَتَّی تَنکِحَ زَوْجاً غَیْرَهُ».(2)

تصور می کنم درباره طلاق ثلاث همین مقدار کافی باشد.

این بود خلاصه ای از طرق جدایی مرد و زن از یکدیگر که شرح بیشتر آن را باید در کتابهای گسترده فقهی مطالعه کرد.

ولی غیر از اقسام طلاق که اشاره شد عوامل دیگری برای جدایی مرد و زن از یکدیگر وجود دارد از جمله عیب هایی است که در مرد یا زن ممکن است پیدا شود و برای طرف دیگر حق فسخ عقد ازدواج به وجود می آورد.(3)

***

و نیز از جمله عوامل جدایی مرد و زن از یکدیگر «ظهار» و «ایلا» است که شرح آن درفقهی به طور کامل ذکر شده است.

همچنین درباره «عدّه» که زن باید پس از جدایی از شوهر نگاه دارد و اقسام آن: عده طلاق، عده وفات، عده وطی به شبهه و ... در کتابهای مزبور مشروحاً بحث شده، ولی اجمالًا باید دانست که از نظر شیعه عدّه وفات پس از فوت شوهر در تمام موارد بر زن لازم است حتی در صورتی که «یائسه» و «صغیره» و «غیر مدخول بها» باشد.(4)

1- سوره بقره، آیه 229
2- سوره بقره، آیه 230. توضیح اینکه: اوّل آیه به خوبی این معنا را می رساند که طلاقی که قابل رجوع است دو طلاق می باشد( الطلاق مرتان) و پس از هر کدام از اینها زوج می تواند رجوع کند و می تواند نکند:« فَإمْسَاکٌ بِمَعْرُوفٍ أَوْ تَسْرِیحٌ بِإِحْسَانٍ» و از ذیل آیه استفاده می شود که در طلاق سوم رجوع جایز نیست، بنابراین از مجموع صدر و ذیل آیه مسأله وقوع سه طلاق در سه مجلس به خوبی استفاده می شود
3- عیوب مجوّز فسخ ازدواج در مردان پنج عیب و در زنان نه عیب است که شرح آن در کتب فقهی آمده است
4- « یائسه» زنی را گویند که به حد یأس از حمل رسیده باشد و حد آن از نظر شیعه رسیدن زن به پنجاه سالگی است به جز در زنان هاشمی که حد آن شصت سالگی می باشد،« صغیره» دختری است که نُه سال کامل ندارد، و غیر« مدخول بها» به زنی گفته می شود که شوهر به او نزدیکی نکرده باشد