آیین ما (اصل الشیعه) صفحه 253

توجهی نداشته باشد و یا در وضعی قرار گیرد که بیم خرابی در مورد آن برود.

دوم میان موقوف علیهم اختلاف شدیدی روی دهد که بیم آن رود منجر به تلف شدن اموال و جان ها و هتک حرمت ناموس ها گردد.

اما با این همه باز فروش عین موقوفه یا تقسیم آن میان موقوف علیهم بدون اطلاع حاکم شرع و اجازه او جایز نیست. متأسّفانه امروز مردم در امر وقف بسیار سهل انگاری می کنند، به آسانی دست به فروش آن می زنند، و موازین و احکام شرعی را در این باره نادیده می گیرند، اما خدا از نیات همه آگاه است.

این بود عقیده مشهور علمای شیعه در مورد وقف، ولی ما نظرات دیگری نیز درباره وقف داریم که اینجا مجال شرح آن نیست.

قضاوت و دادرسی

مقام قضاوت و نفوذ حکم در راه خاتمه دادن به نزاعهای گوناگون مردم مقام بلند و بسیار ارجمندی است. قضاوت از نظر شیعه یکی از برومندترین درختان بوستان نبوّت، و یکی از مراحل ریاست عامه و خلافت خدا در زمین می باشد چنانکه می فرماید: «یَا دَاوُودُ إِنَّا جَعَلْنَاکَ خَلِیفَهً فِی الْأَرْضِ فَاحْکُمْ بَیْنَ النَّاسِ بِالْحَقِّ»؛ ای داود، ما تو را خلیفه خود (و نماینده خود) در زمین قرار دادیم، پس در میان مردم به حق داوری کن».(1)

و نیز می فرماید: «فَلَا وَرَبِّکَ لَایُؤْمِنُونَ حَتَّی یُحَکِّمُوکَ فِیمَا شَجَرَ بَیْنَهُمْ ثُمَّ لَایَجِدُوا فِی أَنفُسِهِمْ حَرَجاً مِّمَّا قَضَیْتَ وَیُسَلِّمُوا تَسْلِیماً»؛ به پروردگارت سوگند، که آنها ایمان نخواهند آورد مگر این که در اختلافات خود تو را به داوری طلبند؛ و سپس از داوری تو در دل خود احساس ناراحتی نکنند و کاملًا تسلیم باشند».(2)