آیین ما (اصل الشیعه) صفحه 259

مؤمن الطاق: خداوند در یک آیه قرآن ما را از تمام این کتابهای تو بی نیاز ساخته است! آنجا که می فرماید: «یَا أَیُّهَا النَّبِیُّ إِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاءَ فَطَلِّقُوهُنَّ لِعِدَّتِهِنَّ وَأَحْصُوا الْعِدَّهَ»؛ ای پیامبر! هر زمان خواستید زنان را طلاق دهید در زمان عدّه، (که از عادت ماهانه پاک شدند) آنها را طلاق گویید، و حساب عدّه را نگه دارید.(1)

ابوحنیفه: آیا از دوستت جعفر بن محمّد چیزی درباره این مسأله سؤال کرده ای که اگر گاوی از دریا خارج گردد گوشت آن حلال است یا نه؟!

مؤمن الطاق: بله، او به ما فرموده: هر حیوانی که فلس داشته باشد آن را بخور، خواه شتر باشد یا گاو و هر چه فلس ندارد حرام است (2) و تزکیه ماهی به این است که در خارج آب بمیرد.(3)

خوراکی ها و آشامیدنی های حلال و حرام

حیوانات روی هم رفته سه دسته اند: حیوانات زمینی، آبی و هوایی (پرندگان) و هر یک حکمی دارند.

همان طور که اشاره شد تمام حیوانات دریایی حرامند به استثنای ماهی فلس دار، تخم این حیوانات هم تابع آنهاست، یعنی در هر مورد گوشت آنها حلال باشد تخم آنها نیز حلال است و در هر مورد حرام باشد حرام.

اما از حیوانات زمینی فقط این چند نوع حلال گوشت می باشد: شتر، گاو، گوسفند، گاو وحشی، قوچ کوهی، آهو، گورخر، ولی گوشت اسب و استر و الاغ

1- سوره طلاق، آیه 1
2- گویا ابوحنیفه می خواست با فرض چنین مسأله عجیبی دست و پای« مؤمن الطاق» را که می گفت ما قواعدکلیه ای از قرآن مجید و روایات اهل بیت علیهم السلام در دست داریم که پاسخ به تمام فروعی که اتّفاق می افتد می دهد، ببندد. ولی او فوراً یک قاعده کلی درباره حیوانات دریایی که از امام صادق علیه السلام شنیده بود ذکر نمود و پاسخ او را به نحو جالبی داد
3- الاختصاص، ص 206؛ رجال کشی، ج 2، ص 681، ح 718؛ بحارالانوار، ج 47، ص 409، ح 12 و در همه اینها به جای( مؤمن الطاق)( حریز) آمده است