آیین ما (اصل الشیعه) صفحه 278

است ولی با گذشت مدت کوتاهی به وسیله خود پیامبر نسخ آن حکم اعلام گردد و حکم دیگری به جای آن قرار داده شود.

مسلماً ظهور حکم اوّل در ابدیت، و سپس نسخ آن، حکمت و مصلحتی دارد، «بدا» نیز از همین قبیل است، منتها بدا در عالم تکوین و در مورد حوادث تکوینی می باشد و نسخ در عالم تشریع و قوانین دینی.(1)

بنابراین همان طور که نسخ دارای مصالح و حکمت هایی است، بدا و اخفا یک حقیقت تکوینی و سپس اظهار آن با گذشت زمان نیز مصالحی دارد که عدم اطلاع ما از آن، مانع از واقعیت آن نمی گردد.

گذشته از این یک نوع «بدا» نیز هست که بر اثر اتصال ارواح پاک انبیا به جهان بالا پیدا می شود، آنها به وسیله این رابطه ممکن است اصل وقوع حوادثی را دریابند ولی از شرایط و موانع آن مطلع نگردند.

مثلًا در داستانی که از حضرت مسیح علیه السلام نقل شده، می بینیم حضرت درباره «عروسی» خبر داد که آن عروس در همان شب زفاف خود می میرد، یعنی روح پاک عیسی به واسطه اتصال به جهان ماورای طبیعت این مطلب را درک کرده بود، ولی او توجه نداشت که حدوث این واقعه مشروط به این است که کسان عروس به بینوایی صدقه ندهند، اتفاقاً مادر او کمک به بینوایی کرده بود، و عروس بر خلاف پیش بینی مسیح علیه السلام سالم ماند. هنگامی که از وی جریان را پرسیدند فرمود: شاید صدقه ای در این راه داده اید؟ صدقه بلاهای مبرم را دفع می کند!(2) همچنین موارد دیگری نظیر آن.(3)

گاهی فایده این گونه حوادث امتحان آمادگی اشخاص در راه بندگی و اطاعت

1- بحارالانوار، ج 4، ص 126- / 128
2- بحارالانوار، ج 4، ص 94
3- بحارالانوار، ج 4، ص 118