آیین ما (اصل الشیعه) صفحه 280

این را هم می دانیم که اسلام در تمام اصول احکام و قوانین خود دوش به دوش عقل و علم حرکت می کند و سر سوزنی از این دو جدا نمی شود.

آیا فقط جان و دفاع از حیات خود که محبوبترین چیز در نظر انسان است جزء فطرت هر بشری است؟ درست است که گاهی انسان به خاطر هدفهای عالی تری، به خاطر حفظ شرافت، به خاطر تقویت حق و کوبیدن باطل حاضر است از جان عزیز خود نیز در این راه صرف نظر کند. ولی آیا هیچ عاقلی می تواند بگوید جایز است در غیر این گونه موارد، و بدون هیچ هدف مقدسی انسان بدون دلیل جان خود را به خطر بیندازد؟!

بدیهی است نه عقل و نه شرع چنین اجازه ای را به هیچ کس نمی دهد.

و منظور از تقیّه هم چیزی جز این نیست که انسان نباید در چنین موردی بی جهت خود را به هلاکت بیفکند.

اسلام صریحاً اجازه داده که انسان در موردی که جان یا مال و ناموس او در خطر است و اظهار حق، هیچ گونه نتیجه و فایده ای ندارد، موقتاً از اظهار آن خودداری کرده و به وظیفه خود به طور پنهانی عمل نماید، چنانکه قرآن مجید می فرماید: «إِلَّا أَنْ تَتَّقُوا مِنْهُمْ تُقَاهً»؛ مگر اینکه از آنها تقیه کنید (وبه خاطر هدفهای مهمتری کتمان نمایید)».(1) و نیز می فرماید: «إِلَّا مَنْ أُکْرِهَ وَقَلْبُهُ مُطْمَئِنٌ بِالْإِیمَانِ»؛ به جز آنها که تحت فشار واقع شده اند در حالی که قلبشان با ایمان، آرام است».(2)

تاریخ اسلام نیز سرگذشت «عمار» و پدر و مادرش را فراموش نکرده که در چنگال بت پرستان گرفتار شده بودند و آنها را شکنجه دادند که از اسلام بی زاری بجویند (پدر و مادر عمار از این کار خودداری کرده و به دست مشرکان کشته شدند، ولی عمار آنچه را که آنها می خواستند اظهار داشت و سپس گریه کنان از