آیین ما (اصل الشیعه) صفحه 67

یعقوب بن سکیت استاد و پیشوای «ادبیات عربی»

همچنین بنیان گذاران تفسیر مانند: عبداللَّه بن عباس دانشمند معروف اسلامی که در طلیعه مفسّران اسلام قرار دارد و تشیّع او مانند روز روشن است. جابر بن عبداللَّه انصاری، ابی بن کعب، سعید بن جبیر، سعید بن مسیب، و محمد بن عمرو واقدی، او نخستین کسی است که به اعتراف «ابن ندیم» و عدّه ای دیگر علوم قرآن را جمع آوری کرد و از شیعیان علی علیه السلام بود، نام کتاب تفسیر او «الرغیب» است.

همچنین بنیان گذار علم «حدیث» یعنی: ابو رافع (خادم پیامبر) صاحب کتاب «الاحکام والسنن والقضایا» که از دوستان خاص امیر مؤمنان علی علیه السلام و سرپرست بیت المال آن حضرت در کوفه بود.

بعد از ابو رافع پسرانش علی بن ابی رافع (1) منشی مخصوص علی علیه السلام و عبید اللَّه بن ابی رافع به دنبال پدر، قدم برداشتند و خدمات او را تکمیل نمودند نفر اوّل پس از پدرش نخستین کسی است که در علم فقه کتاب نوشته، و نفر دوم نخستین کسی است که در علم تاریخ و ضبط حوادث و آثار اسلامی کتابی تألیف نموده است.(2)

*** همچنین مؤسسین علم «کلام و عقاید» همه شیعه بودند زیرا:

نخستین کسی که در علم کلام و عقاید دست به تألیف زد ابوهاشم فرزند «محمد بن حنفیه» است که کتاب جالبی در این زمینه نوشته.

سپس عیسی بن روضه تابعی است که تا زمان امام باقر علیه السلام زنده بود، و بر خلاف آنچه «سیوطی» تصور کرده، این دو نفر دانشمند شیعه از واصل بن عطا و ابوحنیفه در علم کلام و عقاید پیش قدم تر بوده اند.

پس از این دو دانشمند، شخصیتهای برجسته ای از شیعه در این میدان قدم