کتابخانه بالقرآن

آیین ما (اصل الشیعه) صفحه 83

صفحه 83

را روشن سازد و بی رویه و دور از منطق سخن نگوید، و راستی صریحاً بگوید کدام شیعه چنین عقیده ای را درباره امام دارد و در کدام کتاب این موضوع نوشته شده است؟

اگر منظور او فرقه هایی است که «غلات شیعه» نامیده می شوند، مانند فرق «خطابیه» و «غرابیه» و «مخمسه» و «بزیعیه»(1) و امثال آنها که خوشبختانه همه منقرض شده اند، منتسب ساختن آنها به شیعه نهایت بی انصافی است، زیرا آنها درست مانند طایفه (قرامطه) و نظائر آنها در حقیقت پای بند به مذهبی نیستند، و شیعه امامیه و ائمه شیعه علیهم السلام به کلی از این فرق بیزارند.

علاوه بر این، فرق مزبور نیز چنان اعتقادی را درباره امام علیه السلام ندارند، بلکه اعتقاد و گمراهی آنها در این خلاصه می شود که می گویند امام خداست،(2)

1- طوایف فوق که امروز فقط نامی از آنها در کتابهای« ملل و نحل» و« عقاید و کلام» باقی مانده است همه ازغالیان بوده اند بعضی درباره پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله و بعضی درباره علی علیه السلام و بعضی درباره امام صادق علیه السلام غلو نمودند و برای آنها مقام الوهیت قایل شدند، بد نیست برای اهمیّت موضوع و تأثیری که در روشن شدن« بحثهای گذشته و آینده» دارد قدری مشروحتر معتقدات این طوایف پنجگانه را بیان کرده و سپس کمی درباره انگیزه و عوامل پیدایش این عقاید عجیب و غریب در میان مسلمانان گفتگو نماییم: « خطابیه» یکی از خطرناکترین فرق غلات بوده اند. آنها پیروان« ابو الخطاب محمد بن ابی زینب الاجدع» می باشند. ابوالخطاب در زمان امام صادق علیه السلام می زیست و ادعاهای غریبی داشت. نخست ادعا کرد که امام صادق علیه السلام او را وصی و جانشین خود قرار داده، سپس پا را فراتر نهاد و ادعای نبوّت و بعداً دعوی رسالت به سوی تمام جهانیان نمود! عده ای از آنها امام صادق علیه السلام را خدا و ابوالخطاب را پیامبر او می دانستند! نماز و روزه و زکات و ... را به کلی کنار گذاشته و بسیاری از گناهان شنیع را حلال می شمردند. هنگامی که سخنان کفرآمیز آنها به گوش امام صادق علیه السلام رسید، شدیداً از آنها ابراز تنفر فرمود و آنها را صریحاً لعن کرد، همین موضوع باعث به هم ریختگی و اختلاف آنها گردید
2- « غرابیه» آنها یکی دیگر از طوایف غلاتند و به این جهت به آنها« غرابیه» می گویند که معتقد بودند شباهت پیغمبر صلی الله علیه و آله با علی علیه السلام از شباهت دو غراب( کلاغ!) به هم بیشتر است و لذا می گویند جبرئیل مأمور بود وحی بر علی علیه السلام نازل گرداند ولی عوضی گرفت( ویا عمداً بود!) که وحی را بر پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله نازل گردانید، و به همین جهت جبرئیل را لعن می کردند!! « علیائیه» یا« علبانیه» یا« عبائیه» نامی است که بر پیروان« بشارالسعیری» گذارده اند، آنها معتقد بودند که خداوند همان علی علیه السلام است! او در چهار صورت دیگر نیز ظاهر شده است: محمد و فاطمه و حسن و حسین علیهم السلام یعنی پیامبر اسلام را یکی از بندگان علی علیه السلام می دانند! آنها نیز واجبات اسلام را کنار گذارده بسیاری از گناهان را مباح می دانند! « مخمسه» یکی دیگر از طوایف غلات می باشند و به این جهت آنها را مخمسه نامیده اند که قایل به الوهیت پیغمبر اسلام صلی الله علیه و آله بوده و عقیده داشتند او در عین حال در پنج صورت( در صورت خود و علی و فاطمه و حسن و حسین علیهم السلام) ظاهر گردیده است! « بزیعیه» پیروان بزیع بن یونس یا بزیع بن مویس حائک هستند آنها نیز عقیده به الوهیت امام صادق علیه السلام داشتند، به علاوه معتقد بودند که وحی ممکن است بر همه کس نازل گردد، می گویند بعضی از آنها خود را از فرشتگان و از پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله هم بالاتر می دانستند. این بود مختصری از آنچه از کتابهای ملل و نحل درباره این چند فرقه استفاده می شود ولی همان طور که اشاره شد خوشبختانه همه این فرق و امثال آنها امروز منقرض شده و نامی از آنها جز در صفحات کتابهای تاریخ عقاید آنهم احیاناً آمیخته با یک مشت خرافات عجیب- باقی نمانده ولی دو چیز در اینجا کاملًا در خور دقت و اهمیّت است: موضوع دیگر اینکه: با مطالعه عقاید این دسته ها سر نخ بسیاری از تهمتهای ناروا و ناجوانمردانه ای که به شیعه امامیه زده می شود به دست می آید، ممکن است این مذاهب قلابی و رهبران شیاد آنها که مانند برف تابستان در فاصله کوتاهی آب شدند، چند صباحی برای پیشرفت کارشان به نام شیعه و تشیّع خود را قالب زده باشند، ولی آیا هیچ محقق بلکه هیچ فرد عادی ممکن است آنها را با شیعه امامیه اشتباه کندو عقاید آنها را به حساب جمعیتی بگذارد که از مکتب اهل بیت پیامبر صلی الله علیه و آله الهام گرفته و هزاران دانشمند و صدها هزار کتابهای دارد، دانشمندانی که همواه کوشیده اند این مذهب را از تحریفات دستهای آلوده حفظ نموده و از خرافات برکنار دارند