نور هدایت : در نقد کتاب آن گاه که صحابه را شناختم صفحه 102

می فرمود: «آن دو همدم و هم سخن من بودند، هر دو رفتند» . (1)

از این روایات و امثال آن معلوم می شود که نوحه سرایی به طور مطلق ممنوع نیست. بلکه در مواردی که شخص به خود آسیب زند یا نشانه عدم رضایت به قضا و حکم الهی باشد یا سخنان ناهنجار بر زبان آورد - اعم از ناشکری یا دروغ گفتن در رثای میت یا خراش دادن بر صورت و پاره کردن یقه و مانند اینها - مکروه یا حرام است. مقصود از نهی از نوحه سرایی در روایات یا کلام فقها، نوحه همراه با کلمات باطل یا اعمال ناهنجار است.

صاحب جواهر (قدس سره) گوید: «نوحه زن نوحه گر به باطل، حرام است» و دلیل تقیید حکم به باطل را اقتضای جمع میان نهی از نوحه و روایاتی که دلالت بر جواز می کند، می شمرد و در ادامه می گوید:

اما جواز نوحه به حق، در کلام بسیاری، بلکه در کلام مشهور به آن تصریح شده است. بله، بعید نیست حکم به کراهت مطلق نوحه به ویژه در شب، مگر بر حسین (ع) و شهدای همراه ایشان و همچنین پیامبر و ائمه (علیهم السلام) ، بلکه ممکن است الحاق علما به ایشان. (2)

رعایت اعتدال در ناله و شیون در مصائب

در روایت است که حضرت علی (ع) بعد از جنگ صفین که هزاران شهید برجای گذارد از محله «ثوریین» عبور کرد و صدای گریه شنید. فرمود: «این صداها چیست؟» گفتند: «گریه بر شهدای صفین است» .