- مقدمه 1
- نظریه رشته ای در کیهان شناسی و ذرّه شناسی 10
- بخش اول 10
- تفسیر علمی قرآن 22
- عنصر زمان در تفسیر قرآن 25
- علومی در قرآن ویژۀ مردم آخرالزمان 32
- تفسیر آخرالزمانی سوره توحید 35
- نمونه دوم از آیاتی که تفسیر آن ها به مردم آخرالزمان واگذاشته شده است 39
- بخش دوم 44
- بررسی معنای 22 آیه در 5 سوره 44
- بررسی در متون تفسیری 48
- ارزیابی قول مفسرین 58
- فخررازی و اشتباه بزرگش 65
- سوره ذاریات در متون تفسیری 74
- بررسی قول مفسرین در عرصۀ حدیث 79
- چرائی این سنت نامبارک در متون تفسیری شیعه 84
- و دربارۀ آیاتی که حدیثی نداریم 89
- تفسیر المیزان 99
- بررسی تفسیر آیه های اول سورۀ نازعات 105
- تفسیر فخر رازی و المیزان 114
- به دنبال حدیث در متون حدیثی 122
- بررسی حدیث ها به محور سورۀ والعادیات 130
- چهار زمینه کلی برای تفسیر آیه ها 134
- بخش سوم 134
- سوگندهای قرآن دربارۀ معاد 137
- سوگند به قوانین جهان 142
- قرآن تبیان کل شیئ 145
- جایگاه این تفسیر در میان تفسیرها 147
- علم زدگی 149
- چه کسی بهتر می تواند موحد و خداشناس و خدا ترس باشد 150
- تفسیر درست آیه های مورد بحث در آغاز سوره های پنجگانه 155
- سورۀ عادیات و نظام ذرّه ای کائنات 155
- یک معجزه علمی 159
- تفسیر آیات اول سوره مرسلات 170
- خوراک جهان کائنات 174
- یک اصل مهم فیزیکی از نظر قرآن 181
- سوره صافات 183
- قانون صوت 186
- سوره ذاریات 188
- سوره نازعات: آن چه جهان را اداره می کند 192
- مشکل بزرگ دانشمندان غربی 195
- اَبرنیرو 199
- موشک به سوی فضا 208
- فقط یک نیرو 217
- بخش الحاقی (1) 221
- پاسخ به یک پرسش 221
- حدیث 232
- حدیث 233
- آیه دخان 234
- سیّاره های از مدار خارج شده و سیّاره های متلاشی شده 237
- بخش الحاقی (2) 237
- مسئله دیگر از حفاظت 239
- آیا نمی توان این آیات را تفسیر کرد 245
- مسئله مهم 246
سرکرده صدرائیان امروز، مفتخرانه می گوید: فلسفه ارسطوئی تعدادی مسائل محدود بود ما (یعنی ارسطوئیان ایرانی) آن را به حدود 700 مسئله رساندیم.
عرض می کنم: درست است وقتی که یک مکتب ریشه دار، قوی و قدرتمند را موظف، مکلّف و مامور تغذیه انگل کردید روشن است که چند مسئله موهوم ارسطوئی را به 700 مسئله موهوم خواهید رسانید درست مانند سسک که در آغاز چیز کوچکی است.
تفسیر علمی قرآن
تفسیر قرآن بر طبق علوم: برخی ها می گویند نباید قرآن را بر طبق علوم تفسیر کرد.
این سخن در اطلاق خود، درست نیست؛ باید پرسید: قرآن را بر طبق علم تفسیر نکنیم، پس باید بر طبق جهل تفسیر کنیم؟ و همین سخن است که صوفیان «علم و عقل» را «قیل و قال مدرسه» نامیدند و همه چیز اسلام را با تخیلات صوفیانه تفسیر کردند و نام آن را «عرفان» گذاشتند، اگر بگوئیم «قرآن را نباید مطابق نظریه های غیر مسلّم علمی علوم، تفسیر کرد» درست است.
خانمی پژوهشگر کتاب «تبیین جهان و انسان» را مطالعه و پسندیده و تقدیر کرده بود، اما طی یک ایمیل نگرانی خود را ابراز کرده بود که: علوم تجربی متحول و متغیّر است اگر فردا تغییراتی در کیهان شناسی رخ دهد، چه کنیم؟