مناظره و تبلیغ: فن مناظره ،مجادله ،مغالطه و خطابه صفحه 150

مصرع، چند معنا محتمل است.

3. مغالطه با واژه های مبهم: که قابل تعبیرهای گوناگون باشند صورت می گیرد. یکی از موارد رایج آن در فال گیری ها و پیش گویی های غربتی ها و کولی ها است که کلیاتی به صورت فال بازگو می سازند؛ مثلاً می گویند: «دستت بی نمک است به هر که خوبی کردی بدی دیدی» یا از جمله های ذیل استفاده می کنند:

«شما استعداد زیادی در بعضی از رشته ها دارید، به زودی موفقیتی نصیب شما یا یکی از بستگان شما می شود». «یک زن گندم گونی درصدد سحر و جادو کردن در میان خانواده شماست، خطری را چندی قبل از سر گذرانیده اید» و امثال این جمله ها که طرف را فریب داده و باعث تشویش افکار یک خانواده می شود. گاهی برخی از مرتاضان از روی کتاب مطالبی بازگو می سازند تمام این ها مغالطه است.

4. اهمال در سور قضایا، مثال: غذاخوری های بین راه بهداشتی نیستند، در این جا اهمال سور به خاطر سوء استفاده و کلی نشان دادن این مفهوم است نمی گوید بعضی از غذاخوری ها یا تمام آن ها خراب است. تا صریحا مغالطه صورت گیرد. «طرفداران اصلاحات آمریکایی هستند» «اصول گرایان متحجر ند» کسانی که ولایت مطلقه فقیه را قبول ندارند ضد انقلاب و شمن اسلام می باشند. اهمال سور برای مغالطه است تا مردم تعمیم دهند.

5. مغالطه سورهای کلی نما: در این مغالطه از سوری استفاده می شود که حالتی مبهم اما شبه کلی دارد مانند:

اکثر قریب به اتفاق مردم افسردگی دارند، یا90% قضات رشوه می گیرند، 80% آقازاده ها غارت گرند، 90% مستمندان فرهنگ ندارند، 90% غربتی ها لجوج و دروغگو هستند»

6. تعریف دوری: مانند اینکه: از عارفی پرسیدند جوانمردی چیست؟ گفت: ترک کام جویی. گفتند ترک کامجویی چیست؟ گفت: جوانمردی. این یک نوع دور است. و مغالطه.

7. مغالطه بزرگ نمایی و کوچک نمایی: مثال: فلانی چندهزار شاگرد دارد در صورتی که بیش از دویست شاگرد ندارد کسی را می خواهند به عنوان کاندیدا معرفی کنند می گویند «صدها کتاب و مقاله دارد» و حال آن که سه کتاب بیشتر تدوین نکرده است. «فلانی آدم بی سوادی است» در صورتی که در حد دکترا سواد دارد. «فلانی ثروت بی حساب دارد، «فلانی نماز شبش ترک نشده است». در حالی که ثروت محدود است و نماز شب هم گاهی خوانده و زمانی ترک می شود. فلانی درس خارج می گوید «در صورتی یک شاگرد بیشتر ندارد شاید هم بحث او باشد.