مناظره و تبلیغ: فن مناظره ،مجادله ،مغالطه و خطابه صفحه 158

تفسیر نادرست

یکی از انواع مغالطه ها تفسیرهای نادرستی است که از نصوص اسلامی شده و می شود.

استاد مطهری تصریح می کند آن چه سبب شده که حادثه بزرگی، مانند واقعه کربلا برای ما تا حدودی از اثر و خاصیت بیفتد و کمرنگ شود تفاسیر نادرست از آن می باشد که خطر آن در نقل و قول و تحریف به مراتب بیشتر و عمیق تر است(1)، مانند این که بگوییم امام حسین شهید شد تا امت را شفاعت کند و گناه آنان را ببخشاید، یا تمام غرق گناهیم و یک حسین داریم.

مغالطه توسل به جهل

سقراط یکی از دانشمندان نامدار یونانی و از نوابغ معروف است می گفت: من دانش زیادی ندارم و تنها دانش من این است که می دانم جاهل و نادانم(2)

بعضی می گویند: «اعتقاد به وجود جن خرافه ای بیش نیست، زیرا من نه آن ها را دیده ام و نه کتاب علمی در این باره خوانده ام» یا گفته می شود من به طور جدی به مسئله بخت و شانس معتقدم چون هیچ دلیلی بر رد آن ارائه نشده است، من به روح معتقد نیستم چون روح را ندیده ام» یک پزشک جراح گفته بود تا من روح را زیر چاقوی جراحی احساس نکنم نمی پذیرم» این مثال ها زاده جهل است که به صورت مغالطه مطرح شده است. (عالم شدن چه مشکل آدم شدن محال است؛ می بخور منبر بسوز و مردم آزاری نکن)

مغالطه طلب برهان از مخالفان

مغالطه گر مدعایی را مطرح می کند سپس اعلام می دارد هر کس مخالف است دلیل بیاورد و انتقادها را مطرح نماید مثلاً کسی مدعی است تورم، گرانی و بیکاری 2% بیشتر نیست هر کس قبول ندارد دلیل بیاورد و اثبات کند که این گونه نیست. در حالی که در واقع 26٪ می باشد.

گاهی به مرجع و منبع کاذبی ارجاع می دهد؛ مثلاً می گوید: تله پاتی، قرائت افکار، پیش گویی و پیش بینی دروغ است در دائره المعارف فرهنگ جهانی نوشته است در