- پیشگفتار 1
- اشاره 11
- تعریف مناظره و اقسام آن 12
- ضرورت مناظره و فواید آن 14
- مبادله گفتاری بهترین راه تفهیم مقاصد 18
- اشاره 19
- تاریخ و پیشینه مناظره 19
- 1. قدمت مناظره در ایران 21
- 2. تکامل مناظره در اسلام 23
- 3. مناظره در میان مسلمانان 25
- 4. مناظره در دنیای غرب 26
- شرایط مناظره کنندگان 27
- مناظره و گفت وگوی سودمند 32
- کسب مهارتهای لازم 35
- شرایط مناظره با ادیان و مکاتب 37
- مبادی و دلایل مناظره 39
- قیاسات مناظره 40
- اشاره 40
- 1. قیاس تام 40
- 2. قیاس اضماری 41
- 3. قیاس استقرایی 41
- 4. قیاس تمثیلی 44
- 6. قیاس مرکب 46
- مراحل مناظره 47
- الف. روش مباحثه ای 49
- شیوه های مناظره 49
- اشاره 49
- ب. روش دیالک تیکی 50
- ج. گفت وگوی دو نفری (دیالوگ) 51
- د. شیوه گفت وگو در سمینارها 51
- و. میزگرد و مناظره 52
- ه. سمپوزیوم (یا گفت وگوی جمعی) 52
- ح. پرسش و پاسخ جمعی یا دو نفری 53
- ز. بحث رسمی و مشورتی 53
- ط. شیوه سخن پژوهان پیشرو 54
- ی. روش مناظره با ملحدان 56
- ک. مناظره منطقی 57
- اقسام مناظره 58
- الف. مناظره علمی 58
- اشاره 58
- ب. مناظره کلامی 59
- ج. مناظره سیاسی 61
- 2. طرح مطالب شعارگونه 61
- اشاره 61
- 1. توسل به تهمت و افتراء 61
- 3. شانتاژهای سیاسی 62
- فرق مناظره و نظایر آن با برهان 63
- فرق مناظره و منازعه 64
- ابزارهای جلسه 65
- سائل و مجیب 65
- تنظیم فهرست جامع 66
- آداب مناظره 68
- آداب مناظره از نظر اسلام 69
- آداب مناظره از نظر غربی ها 77
- بایدها و نبایدها در مناظره گران 78
- مناظره و گفت وگو از نظر قرآن 79
- اشاره 81
- عوامل موفقیت در مناظره 81
- ج. ساده و طبیعی 82
- ب. تنوع و نوآوری 82
- الف. تسلط کامل بر موضوع 82
- ه. یک دست بودن 83
- د. سلامت ترکیب 83
- ضرورت تمرین در مناظره 83
- مناظره، آفات و آسیب ها 84
- موانع گفت وگو و مناظره 91
- اشاره 95
- جدل و مجادله 97
- جدل و مجادله چیست؟ 98
- جدل از نظر منطقیون، فقها و ادبا 100
- روش قرآن در مجادله 101
- اشتراک و امتیاز مناظره، جدل و خطابه 105
- فواید آشنایی با مجادله اصطلاحی 106
- شرط موفقیت در مجادله 108
- شرایط پیروزی در مجادله 108
- جدل و مجادله در سنت و کتاب 109
- خطرهای مجادله ناروا در جامعه 109
- مجادله های نامشروع 117
- اشاره 117
- یک. جدال از روی جهل 117
- دو. جدال شیطانی 118
- سه. روح غرور و تکبر 119
- پنج. نهی از جدال غیراحسن 120
- چهار. جدال برای کوبیدن حق 120
- مشخصات نیکوترین جدال 122
- تصویر نمونه های قرآنی 128
- فرق جدال و مراء 130
- اشاره 144
- تعریف مغالطه 146
- اشاره 146
- اجزای ذاتی و خارجی 147
- فایده مغالطه 148
- انواع مغالطه 149
- موضوع مغالطه 149
- اشاره 156
- مغالطه نقل قول ناقص 156
- مغالطه تحریف 156
- مغالطه طلب برهان از مخالفان 158
- مغالطه توسل به جهل 158
- اشاره 160
- 2. احتجاجات امام علیه السلام حسن مجتبی 167
- اشاره 167
- در محضر امام مجتبی 169
- با عمرو بن عاص 174
- با عمرو بن عثمان 174
- با ولید بن عقبه 176
- با عتبه بن ابی سفیان 177
- با مغیره بن شعبه 178
- با مروان بن حکم 180
- 3. مناظره های امام باقر علیه السلام 181
- مناظره با عبدالله نافع 181
- اشاره 181
- مناظره با اسقف مسیحیان 183
- مناظره با طاووس یمانی 185
- گفت وگوی امام باقر علیه السلام با قتاده 188
- مناظره با عبدالله بن معمر لیثی 189
- پسر بودن حسن و حسین علیه السلام نسبت به پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم 190
- مناظره با هشام بن عبدالملک 192
- هشتم. مناظره دیگر با هشام 193
- اشاره 195
- 4. مناظره های امام صادق علیه السلام 195
- مناظره با ملحدان 196
- مناظره امام صادق علیه السلام با ابوحنیفه 197
- مسلمان شدن عبدالله دیصانی 199
- ابطال مدعای خصم از کلامش 200
- 5. مناظره امام هشتم علیه السلام با رؤسای مذاهب 202
- 6. مناظرات امام جواد علیه السلام 205
- اشاره 205
- مناظره ای سیاسی از امام جواد 207
- اشاره 209
- اشاره 211
- اصول و مبادی تصوریه فن خطابه 211
- 1. تعریف خطابه 211
- 3. هدف 212
- 2. موضوع خطابه 212
- شرایط یک سخنور 213
- مشخصه های اسلوب خطابه 216
- اطناب چیست؟ 217
- وضوح معنا و عبارات 218
- عرضه خوب 218
- شورانگیزی و حماسه سازی 219
- اشاره 220
- الف. شرایط درآمد خوب 220
- اشاره 220
- اجزای سخنرانی 220
- ضرورت و عدم لزوم مقدمه 221
- آن جا که حذف مقدمه مطلوب است 222
- انواع مقدمه 223
- اشاره 224
- ویژگی موضوع 224
- اشاره 224
- ج. تدلیل 224
- ب. موضوع 224
- د. خاتمه 224
- تناسب خاتمه با هدف 224
- تفنید، پنجمین رکن خطابه 225
- وسایل و ابزارهای تفنید 225
- اشاره 225
- تفاوت های خطابه از همانندهای آن 226
- اشاره 227
- مشترکات مکالمه و خطابه 227
- اشاره 227
- شاعر و خطیب 227
- اشاره 228
- مراحل هنرنمایی در خطابه 228
- خطیب 228
- تفاوت های نگارشی و خطابی 229
- آداب و شرایط سخنور 229
- اشاره 229
- اعتماد به نفس 231
- نکات لازم در اعتماد به نفس 231
- اشاره 231
- چرا از دلایل منطقی در خطبه استفاده نمی گردد؟ 232
- عمود و اعوان خطابه 232
- تسخیر عواطف مهم تر است یا اقناع عقل؟ 233
- عوامل شورانگیزی 233
- اشاره 233
- شور انگیزی 233
- رسالت اصلی خطیب 233
- انواع گفتار خطابی 234
- اشاره 235
- آفات سخنوری 235
- دوم. کثرت مواعظ و شورانگیزی 237
- یکم. کثرت مطالب 237
- سوم. طرح مطالب تکراری و بی ضابطه سخن گفتن 237
اصحاب مورد اعتماد حضرتش شنیده اید؟
_ صحیح است.
_ این هم مثل اخبار متواتر و کتمان ناپذیری است که از معجزات حضرت عیسی به ما رسیده است، پس چرا موسی را تصدیق نکرده ولی نبوت عیسی و معجزاتش را باور دارید و چرا نبوت پیامبر آخرالزمان حضرت محمد را با آن همه معجزاتی که به گونه متواتر شنیده اید ایمان نمی آورید؟
راس الجالوت ساکت شد و آن گاه حضرت با سران سایر مذاهب بدین منوال به بحث و گفت وگو پرداخت که تمام آن در این کتاب نمی گنجد.(1)
6. مناظرات امام جواد علیه السلام
اشاره
مأمون از «طوس» به بغداد آمد و امام جواد را از مدینه به بغداد دعوت کرد و ازدواج دخترش ام الفضل را به آن حضرت پیشنهاد کرد، حضرت سکوت کرد. انتشار این خبر، انفجاری در میان بنی عباس به وجود آورد و اعتراضاتی برپا ساخت. مأمون عباسی جلسه ای ترتیب داد که در یک طرف امام جواد علیه السلام قرار داشت و یحیی بن اکثم در مقابل امام قرار گرفت و جمع کثیری از رجال سیاسی و فرهنگی هم حضور داشتند. مأمون خواست تا عظمت علمی امام جواد را نشان دهد و بدین وسیله آنان را ساکت نموده و دخترش را به عقد امام محمدتقی برساند و به اهدافی که در نظر دارد برسد. آنان به دلیل شهرت علمی یحیی بن اکثم را حاضر ساختند. یحیی به مأمون گفت: اجازه می دهید سؤالی در محضر ابوجعفر مطرح نمایم؟ مأمون گفت: از خود او اجازه بگیر. یحیی رو به امام نمود و پرسید: فدایت شوم اجازه می دهی پرسشی را مطرح سازم؟
امام فرمود: بپرس. یحیی گفت: در مورد کسی که در حال احرام شکاری را به قتل برساند چه می فرمایید و حکمش چیست؟ حضرت فرمود: این مسئله صورت های فراوانی دارد که باید مشخص شود آیا این قتل در خارج از حرم بوده یا در داخل حرم، کشنده آن از حرمت این کار مطلع بوده یا از حرام بودن آن اطلاعی نداشته است، آیا به عمد و از روی قصد آن را کشته است یا از روی سهو و اشتباه مرتکب این عمل گردیده است. وانگهی باید دید قاتل از نوع بردگان بوده یا از آزادگان، آیا از نظر سنی صغیر و نابالغ بوده یا کبیر و
1- بحارالانوار، ج10، ص 302 _ 305.