مناظره و تبلیغ: فن مناظره ،مجادله ،مغالطه و خطابه صفحه 25

نام «احمد دیدات» با علمای مسیحی در برابر صدها بیننده و فیلم بردار نشان دهنده باز بودن فضای مناسب در جهان کنونی برای گفت وگوی ادیان است. حوزه های علمیه از این فرصت طلایی باید نهایت استفاده را به عمل آورده و افراد مستعدی را در این راه تربیت کنند و به مجامع جهانی اعزام نمایند.(1)

3. مناظره در میان مسلمانان

با ظهور اسلام مناظره مفهوم تازه ای پیدا کرد. جلسات مناظره به شکل های مختلفی ترتیب داده می شد، در مجالس مناظراتی که متکلمان بغداد، تشکیل می دادند، حاضران در بیان اعتقادات آزاد بودند، در صورتی که به عقاید و آراء دیگران اهانتی روا نمی داشتند. بر اساس همین تفکر اسلامی بود که ملحدان زمان امام صادق علیه السلام آزادانه در اصول عقاید به مناظره می پرداختند و پاسخ مناسب را دریافت می کردند. کتاب توحید مفضل در این راستا نوشته شده است:

مفضل بن عمر در مسجد مدینه نشسته بود، شنید که ابن ابی العوجاء با یکی از اصحابش کلمات کفرآمیزی را مطرح می کنند. مفضل به مجرد شنیدن، فریاد زد و او را کافر و زندیق خطاب کرد. ابن ابی العوجاء گفت: اگر اهل کلامی بیا با هم به مباحثه بپردازیم، در صورتی که مدعای خود را با دلیل اثبات کردی می پذیریم و اگر اهل کلام نیستی، مرا با تو کاری نیست. اگر از اصحاب جعفر بن محمدی او هرگز با گفتار خشمگینانه و رکیک ما را مورد خطاب و عتاب قرار نداده است. با این که سخنانی به مراتب بدتر و زشت تر از ما می شنید، لیکن سعه صدر و تحملی عجیب از خود نشان می داد. حقیقتاً او مردی است حکیم و بردبار و عاقل و متین و از دائره رفاقت و مدارا گام بیرون نمی گذارد. او به دلایل ما چنان گوش فرا می داد گمان می کردیم تحت تأثیر منطق ما قرار گرفته است، ولی پس از استماع کامل، سخنان ما را با بیان موجز و دلایل قاطع ابطال می ساخت.(2) قرآن کریم نیز از دشنام دادن به مشرکان در مجامع عمومی و مقابله با آن ها نهی می کند و می فرماید:

(( وَلاَ تَسُبُّواْ الَّذِینَ یَدْعُونَ مِن دُونِ اللّهِ