پیشگامان تشیع در ایران: همراه با رویکردی تفصیلی به رجال اشعریان صفحه 11

خود نقل کرده اند.(1) در حدیث آمده است: از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم پرسیدند: سبأ چیست؟ زمین است یا زن؟ آن حضرت فرمود: تیره اعراب؛ وی مردی است که پدر جمعی از اعراب است. آن حضرت، ضمن شمارش، به اشعریون نیز اشاره فرمود:

عن فروه بن مسیک المرادی قال: اتیت النبی فقلت: یا رسول الله... فقال رجال یا رسول الله: ما سبأ؟ ارض ام امراه؟ قال: لیس بارض و لا امراه و لکنه رجل ولد عشره من العرب فتیامن منهم سته و تَشأم منهم اربعه... و اما الذین تیامنوا: فا لازد و الاشعریون و حمیر و مذحج و أنمار و کنده.(2)

«جوهری» و «صاحب حماه» بر این باورند که اشعر، فرزند سبأ می باشد(3) و نسبتش تا قحطان چنین است: اشعر بن سبأ بن یشجب بن یعرب بن قحطان.

«قلقشندی» در مورد نظر «صاحب حماه» می گوید: بنو اشعر بر طبق رأی «صاحب حماه»، قبیله ای از قحطانیه می باشند که فرزندان اشعر بن سبأ هستند و «صاحب حماه» ابوموسی اشعری صحابی را از آنان دانسته است.(4) وی در جای دیگر، در مورد نظر جوهری و صاحب حماه می گوید: بر اساس این نظر، اشعر بن سبأ برادر حمیر و کهلان می باشد:

والذی ذکره الجوهری ان الاشعر، ابن سبا، اخ لحمیر و کهلان و تابعه علی هذا ، المؤید صاحب حماه فی تاریخه.(5)

2. اشعر، نبت بن ادد بن زید است

2. اشعر، نبت بن ادد بن زید است

بنا بر نظر بسیاری از علمای انساب و تراجم، مانند ابن کلبی(6)، ابن ماکولا(7)، ابن

1- 1. همان ص 102 / الجامع الصحیح، ج 5، ص 361، ح 3222/ مروج الذهب و معادن الجوهر، ج 2، ص 73/ کتاب المجروحین من المحدثین و الضعفاء و المتروکین، ج 3، ص 111 / الانساب، ج 1، ص 19، 21، 24.
2- 2. الجامع الصحیح، ج 5، ص 361.
3- 3. الصحاح، ج 2، ص 700/ نهایه الاَرب، ص 41.
4- 4. نهایه الاَرب، ص 41.
5- 5. همان، ص 168.
6- 6. الانباه علی قبائل الرواه، ص 115 / الانساب، ص 39 (چاپ بغداد).
7- 7. الاکمال، ج 1، ص 87.