پیشگامان تشیع در ایران: همراه با رویکردی تفصیلی به رجال اشعریان صفحه 145

اشعری به روایت شعبی ذکر شده است(1). کلام مذکور را خود وی و خطیب به روایت شعبی در ذیل نام «عیاض بن عمرو اشعری» آورده اند(2) و اینان هیچ اشاره ای به «عیاض بن زیاد» ننموده اند.

187 . زید بن ثابت

187 . زید بن ثابت

مامقانی در تنقیح المقال و علامه امین در اعیان الشیعه، «زید بن ثابت بن الضحاک» را با اوصاف: الاشعری، الانصاری، الخزرجی و البخاری مطرح نموده اند(3)، از میان رجالیان شیعه(4)، شیخ طوسی بدون هیچ وصفی از او نام برده(5) و جمعی از بزرگان علمای رجال و تذکره نویس همانند: ابن اثیر(6)، ابن حجر عسقلانی(7)، ابن عبد البر قرطبی(8)، بخاری(9) و ذهبی(10) هیچ اشاره ای به «الاشعری» در عنوان وی ننموده اند از این رو اطمینانی به اشعری بودن وی نیست.

188 . السائب بن مالک الاشعری

188 . السائب بن مالک الاشعری(11)

سائب نزد پیامبر صلی الله علیه و آله رفت و اسلام اختیار نمود. و سپس در کوفه اقامت کرد(12). وی از بزرگان شیعه و از سران اصحاب مختار بن عبیده ثقفی بود و رئیس شرطه او بود. یک بار نیز در غیاب مختار، جانشین وی در کوفه بود. عمره - یا عایشه - دختر ابوموسی اشعری همسر وی و اشعریان قم از فرزندان و برادر زادگان وی هستند. او در سال 67 ه . ق.، هنگامی که همراه مختار در محاصره لشکریان مصعب بن زبیر بود، به قتل رسید(13).

1- 1. اسد الغابه، ج 2، ص 216.
2- 2. همان، ج 4، ص 164/ تاریخ بغداد، ج 1، ص 206، ش 47.
3- 3. تنقیح المقال، ج 1، ص 461، ش 4407/ اعیان الشیعه، ج 7، ص 93.
4- 4. مقصود از رجالیان شیعه، علمای متقدم همانند: برقی، نجاشی یا ابن الغضائری است.
5- 5. رجال الطوسی، ص 19.
6- 6. اسد الغابه، ج 2، ص 221.
7- 7. الاصابه، ج 1، ص 561، ش 2880.
8- 8. الاستیعاب فی معرفه الاصحاب، ج 1، ص 551.
9- 9. کتاب التاریخ الکبیر، ج 3، ص 380، ش 1278.
10- 10. تذکره الحفاظ، ج 1، ص 30/ سیر اعلام النبلاء، ج 2، ص 426.
11- 11. نسب وی (بنا بر نقل جمهره انساب العرب، ص 374: ابن مالک بن عامر بن هانی بن جهاز بن کلثوم بن قرعب بن زفر بن زجران بن ناجیه بن الجماهر.
12- 12. رجال النجاشی، ص 82/ الفهرست، ص 25.
13- 13. جمهره انساب العرب، ص 374/ تاریخ قم، ص 257، 290 _ 284/ تاریخ الطبری، ج 4، ص 569/ الکامل فی التاریخ، ج 4، ص 273/ اخبار الطوال، ص 351.