پیشگامان تشیع در ایران: همراه با رویکردی تفصیلی به رجال اشعریان صفحه 16

آن گاه تا هنگام ورودشان به مکه، تلبیه سر می دادند و تلبیه قبایل عرب با هم متفاوت بوده است. یعقوبی درباره ذکر تلبیه اشعریون می نویسد:

و کانت تلبیه عکّ و الاشعریین:

نَحُجّ للرحمن بیتا عجبا مستترا مضببا محجبا(1)

مقدمه ای در شناخت اسلام اشعریان

مقدمه ای در شناخت اسلام اشعریان

اشعریون بتی به نام نسر را می پرستیدند. هشام بن محمد کلبی از ابوسائب مخزومی روایت می نماید: آن بت خازنی داشته است، به نام «بلی». وی می گوید روزی از بت شنیدیم که می گفت:

اقبل نورفاَضا و اَدبر سوادٌ، فمضی بمکه قضی القضا

«آن حالت ما را بترسانید و با خود گفتم که گوئیا بمکه حادثه واقع شده است و قصه پدید آمده است.»

و نیز می گوید: از بت شنیدیم که می گفت:

یا بَلِی یا بلی جاءک الامرالجلی انزله الرب العلی علی ابن آمنه النبی

سپس اضافه می کند: سوگند به خدا، چندی نگذشت تا پیامبر در مکه خروج نمود.(2)

راوی این حکایت، هشام کلبی، مورد انتقاد جمعی از بزرگان علمای رجال و... قرار گرفته است که اشکال عمده آنان بر حفظ و داستان سرایی های وی می باشد(3) و خود وی نیز به فراموشی اولیه خود اذعان داشته است(4)؛ لذا به آسانی نمی توان داستان های وی راپذیرفت. در صورت صحّت این روایت، داستان مزبور می تواند در آشنایی اشعریون با اسلام مؤثّر باشد.

1- 1. خانه ای را برای رحمان زیارت می کنیم که بس شگفت، پنهان و در بر گرفته پرده هاست،(المفصل، ج 6، ص 377).
2- 2. تاریخ قم، ص 267-266.
3- 3. ر. ک: شیخ المضیره ابوهریره، ص 282 - 283.
4- 4. رجال النجاشی، ص 434، ش 1166.