پیشگامان تشیع در ایران: همراه با رویکردی تفصیلی به رجال اشعریان صفحه 189

اساتید و شاگردان

اشاره

اساتید و شاگردان

وی شاگرد ابو خلیفه الجحمی، ابو علی الجبائی(1)، زکریا بن یحیی الساجی، سهل بن نوح، محمد بن یعقوب المقری و عبدالرحمن بن خلف الضبی بود و در تفسیرش بسیار از آنان نقل نموده است(2).

خطیب می نویسد: وی در مجلس درس ابواسحاق مروزی فقیه که هر جمعه در جامع منصور بغداد منعقد می شد، شرکت می نمود(3). سبکی در طبقات الشافعیه می نویسد: ابوالحسن، فقه را از مروزی فراگرفت و چند تن از بزرگان می گویند که ابو الحسن، فقه را از مروزی فرا گرفته و مروزی، کلام را از او اخذ کرده است(4).

ابوالحسن باهلی، ابوالحسن کرمانی، ابوزید مروزی، ابو عبدالله بن مجاهد بصری، بندار بن حسین شیرازی، ابو محمد عراقی، زاهر بن احمد سرخسی، ابو سهل صُعْلوکی و ابونصر کوّاز شیرازی از او کسب علم نموده اند(5).

تألیفات اشعری

اشعری در اثبات مذهب خویش، کتاب های فراوانی را نوشته است و خود در کتاب «العُمد فی الرؤیه»، فهرستی از آن ها را آورده است. ذهبی نیز آن ها را در «سیر اعلام» نام برده است .او بعد از «العُمد» کتاب های دیگری را تألیف نموده است. ابتدا فهرست کتاب های او را به نقل از ذهبی می آوریم و سپس کتابهای دیگر وی را که ذهبی بدان ها اشاره ننموده، ذکر می کنیم:

1- 1. ابو محمد حسن بن محمد عسکری می گوید: الاشعری شاگرد جبایی بود و 40 سال از او جدا نشد. با توجه به این که الاشعری متولد سال 260 یا 270 ه . ق. است و جبایی در سال 303 ه . ق. از دنیا رفته است، نمی توان سخن وی را پذیرفت. (مذاهب الاسلامیین، ص 492).
2- 2. سیر اعلام النبلاء، ج 15، ص 86 / مذاهب الاسلامیین، ص 491.
3- 3. تاریخ بغداد، ص 347/ الانساب، ج 1، ص 266 / اللباب، ج 1، ص 64.
4- 4. مذاهب الاسلامیین، ص 492. (به نقل از: طبقات الشافعیه، ج 2 ، ص 248، 256). دکتر بدوی احتمال می دهد که رابطه بین الاشعری و جبایی، رابطه استاد و شاگردی نبوده؛ بلکه دوستی ای بین آن ها بر قرار بوده است ؛ چون الاشعری پیش از مروزی (متوفی: 340 ه . ق.) از دنیا رفته و احتمالاً از مروزی مسن تر بوده باشد. و نیز ر.ک تاریخ بغداد، ج 6، ص 11، ش 3040.
5- 5. سیر اعلام النبلاء، ج 11، ص 87.