پیشگامان تشیع در ایران: همراه با رویکردی تفصیلی به رجال اشعریان صفحه 30

زمینه مهاجرت اشعریان به مناطق جبال

زمینه مهاجرت اشعریان به مناطق جبال

ابوموسی اشعری و پسر عمویش، مالک بن عامر، در سال های پس از 20 ه . ق. در فتح اصفهان شرکت داشتند.(1) ابوموسی در سال 24 ه . ق. قم را فتح کرد.(2) دراین باره در تاریخ قم چنین آمده است:

«بعد از آن ابوموسی او را به ناحیت جبل فرستاد و ملک بعضی از ناحیت جبل آن چه فرا پیش ساوه بود، فتح کرد و دفع کرد از آن ناحیت اکراد طبرستان را...و اهل طنحرود را... از دست دیلم خلاص کرد.(3)

این جریان می تواند بستری برای انتخاب این نواحی از جانب اشعریان باشد؛ همان گونه که در تاریخ قم آمده است:

چون مالک به کوفه آمد با فرزندان خود، قصه این ناحیت و پناه گرفتن اهل طخرود بدو با ایشان باز گفت. چون فرزندان او پس از مدتی... از کوفه بیرون آمدند، بدین ناحیت پیوستند، آزاد کردگان و خدمتکاران جد خود را از اهل طخرود طلب کردند.(4)

آنان قصد داشتند اصفهان بروند، ولی به دلایلی در قم ماندند.(5) اینان به ناحیت اصفهان - اطراف قم - رسیدند و قصد آذربایجان داشتند تا از آن جا به کوه های ارمنیه و یا خراسان بروند؛ زیرا عموزادگان ایشان در آن جا صاحب اختیار و متمکن بودند.(6)

زمان مهاجرت

زمان مهاجرت

این گروه از اشعریان در زمان خلافت حجاج بن یوسف (95 - 75 ه . ق.)(7) از عراق به ایران آمدند. سال دقیق حرکت آنان از عراق معلوم نیست. برخی سال 83 ه . ق. را

1- 1. تاریخ قم، ص 260 / معجم البلدان، ج 1، ص 209 و 210.
2- 2. فتوح البلدان، ص 308 / معجم البلدان، ج 4، ص 397.
3- 3. تاریخ قم، ص 261.
4- 4. همان.
5- 5. همان، ص 243 و 263.
6- 6. همان، ص 264.
7- 7. تاریخ قم، ص 242.