پیشگامان تشیع در ایران: همراه با رویکردی تفصیلی به رجال اشعریان صفحه 53

6. ابن همام

6. ابن همام

محمد بن ابی بکر، همام بن سهیل الاسکافی (258 - 336 ه . ق.) شیخ اصحاب، متقدم، صاحب منزلت و کثیر الحدیث است. طوسی در فهرست، او را توثیق کرده و جلیل القدرش دانسته و می گوید: روایات فراوانی از اوست. وی کتاب هایی تألیف کرده بود. نجاشی کتاب انوار در تاریخ ائمه او را نام می برد.(1)

احمد بن ادریس الاشعری از مشایخ وی است.(2)

7. صدوق

7. صدوق

ابو جعفر، محمد بن علی بن بابویه (م / 381 ه . ق.) از بزرگان و محدثان و فقهای امامیه در قرن چهارم هجری است. وی در جوانی، در سال 355 ه . ق.، به بغداد رفت و مشایخ شیعه از او حدیث شنیده اند. در ری از دنیا رفت و همان جا به خاک سپرده شد.

نجاشی او را شیخ، فقیه و وجه شیعیان در خراسان می داند. صدوق حدود 300 تألیف دارد و نجاشی بسیاری از آن ها از جمله کتاب «مدینه العلم» را که از من لا یحضر بزرگ تر بود، نام برده است.(3)

صدوق در تألیف من لا یحضره الفقیه از کتاب های برخی از اشعریان سود جسته است و احمد بن محمد بن یحیی العطار و حسین بن احمد بن ادریس و محمد بن یحیی بن عمران از مشایخ وی می باشند.(4)

8 . ابن قولویه

8 . ابن قولویه

ابوالقاسم، جعفر بن محمد بن قولویه (م / 381 ه . ق.) از محدثان بزرگ شیعه در قرن چهارم است. ابن قولویه، استاد و شیخِ «مفید» بود. مرحوم مفید، فقه را از او فرا گرفته است. وی صاحب تصانیف بسیار بود. شیخ می گوید: او به عدد ابواب فقه،

1- 1. رجال النجاشی، ص 379، ش 1032 و الفهرست الطوسی، ص 141، ش 602.
2- 2. بحار الانوار، ج صفر، ص 230.
3- 3. رجال النجاشی، ص 389، ش 1049 الفهرست، ص 156، ش 659 و تحفه الاحباب فی نوادر آثار الاصحاب، ص 366.
4- 4. من لا یحضره الفقیه، ج 1، ص 29 / بحار الانوار، ج صفر، ص 70 - 71.