پیشگامان تشیع در ایران: همراه با رویکردی تفصیلی به رجال اشعریان صفحه 59

تنها شیخی که، آدم بن عبد الله راوی از وی بوده، زکریا بن آدم است. آدم بن عبد الله از وی در «عیون الاخبار الرضا» و «الخصال» روایت می نماید. حسین بن عبید الله و نوح الشیبانی از راویان اویند.(1)

137 . ابراهیم بن ابی موسی الاشعری الکوفی

137 . ابراهیم بن ابی موسی الاشعری الکوفی(2)

ابراهیم، فرزند ارشد ابوموسی، در عهد پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله متولد و وفاتش حوالی سال 70 ه . ق. است.(3) از ابوموسی روایت شده است که فرزندم را نزد پیامبر صلی الله علیه و آله بردم. ایشان وی را ابراهیم نامید و از خداوند برای او طلب مغفرت نمود: ولد لی غلام فاتیت به رسول الله صلی الله و علیه و سلم، فسماه ابراهیم و حنّکه بتمره.(4)

شیخ طوسی(5) و ابن حبان و جماعتی از علما وی را از صحابه دانسته اند(6)؛ این در حالی است که محقق نشده است که او از پیامبر صلی الله علیه و آله حدیث شنیده باشد.(7) عجلی در این مورد می گوید: علت این است که نزد ایشان ملاک صحابی بودن ادراک پیامبر صلی الله علیه و آله می باشد؛ لذا خود وی، او را تابعی خوانده است: کوفی تابعی ثقه و ذکره جماعه فی الصحابه علی عادتهم فی من له ادراک.(8)

علامه شوشتری می نویسد: برخی وی را از اصحاب شمرده اند؛ زیرا ایشان ولادت شخص در زمان حیات پیامبر صلی الله علیه و آله را ولو این که صلاحیت نقل حدیث را نداشته باشد، کافی در صحابی بودن می دانند.(9)

سخن «عجلی» در مورد شیخ نمی تواند صحیح باشد؛ زیرا ایشان در مقدمه رجال خود، می نویسد: من در این کتاب، ابتدا نام های راویان پیامبر صلی الله علیه و آله و ائمه علیهم السلام

1- 1. الجامع فی الرجال، ج 1، ص 9 / لسان المیزان ج 1، ص 337 ش 1041.
2- 2. رجال الطوسی، ص 6، ش 43. در عنوان، «شیخ... ابی موسی بن عبد الله بن قیس» است که صحیح نمی باشد.
3- 3. تهذیب التهذیب، ج 1، ص 135، ش 241 / الاصابه فی تمییز الصحابه، ج 1، ص 96، ش 406/ الطبقات الکبری، ج 4، ص 107 / تقریب التهذیب، ص 18.
4- 4. الطبقات الکبری، ج 4، ص 107 / تهذیب التهذیب، ج 1، ص 135، ش 241 (مضمون روایت).
5- 5. رجال الطوسی، ص 6، ش 43.
6- 6. تهذیب التهذیب، ج 1، ص 135، ش 241.
7- 7. همان، ج 1، ص 135 / تقریب التهذیب، ص 16.
8- 8. تهذیب التهذیب، ج 1، ص 135، ش 241.
9- 9. قاموس الرجال، ج 1، ص 148.