پیشگامان تشیع در ایران: همراه با رویکردی تفصیلی به رجال اشعریان صفحه 64

موسی بن احمد التلعکبری(1).

نجاشی و شیخ طوسی او را مؤلف «کتاب نوادر» دانسته اند. طوسی این را کتابی بزرگ که فوایدی بسیار بر آن مترتب است می داند. ابن شهر آشوب السروی در معالم العلماء(2)، کتاب «المقت و التوبیخ» را نیز از کتاب های وی می داند.(3)

140 . احمد بن اسحاق

140 . احمد بن اسحاق

ابو علی احمد بن اسحاق بن عبد الله بن سعد الاشعری(4) از اصحاب امام جواد(5) حضرت هادی و از خواص امام حسن عسکری علیهم السلام است. وی موفق به دیدار حضرت حجت علیه السلام شده است.(6) برقی او را در زمره اصحاب هر سه امام علیهم السلام دانسته است.(7)

و نجاشی وی را راوی از حضرت جواد و هادی علیهما السلام دانسته(8) و شیخ طوسی در رجال(9) او را جزء اصحاب حضرت جواد و عسکری علیهما السلام ذکر

1- 1. رجال الطوسی، ص 342، ش 37. و نیز بنگرید به جامع الرواه، ج 1، ص 41، 32 / معجم رجال الحدیث، ج 2، ص 39 / الجامع فی الرجال، ج 1، ص 93 / رجال النجاشی، ص 92، شماره 228 / الفهرست الطوسی، ص 26، ش 71.
2- 2. تالیف ابن شهر آشوب السروی (م / 588 ه . ق.) این کتاب، تتمه فهرست شیخ طوسی (ره) می باشد که سروی حدود 600 کتاب را بدن اضافه نموده است. (معالم العلماء، ص 72).
3- 3. معالم العلماء فی فهرست کتب الشیعه و اسماء المصنفین منهم قدیما و حدیثا، ص 15، ش 72.
4- 4. شیخ در فهرست، صفحه 26، شماره 68، و نجاشی در صفحه 29، شماره 225، وی را «احمد بن اسحاق بن عبد الله بن سعد» دانسته اند. از طرف دیگر، شیخ در رجال، صفحه 398، ش 13 و صفحه 427، ش 1 و در کتاب الغیبه، صفحه 146، و کشی در ص 557 و همچنین برقی وی را «احمد بن اسحاق بن سعد» نام برده اند. و با توجه به این که «احمد بن محمد بن عیسی بن عبد الله بن سعد» که متقدم بر وی و از اصحاب امام رضا علیه السلام می باشد، با عبد الله بن سعد دو واسطه فاصله دارد، چگونه می توان اظهار داشت که وی که متأخر از احمد بن عیسی و اصحاب جواد الائمه علیه السلام می باشد، با یک واسطه با عبد الله بن سعد فاصله داشته باشد؟ بعید است که عنوان شیخ طوسی در فهرست و نجاشی صحیح باشد. (قاموس الرجال، ج 1، ص 395 / الغیبه، ص 146).
5- 5. رجال الطوسی، ص 398، ش 13.
6- 6. الفهرست، ص 26، ش 68.
7- 7. رجال البرقی، ص 56، 59، 60 برقی در اصحاب امام جواد علیه السلام از او با عنوان احمد بن اسحاق بن سعد الاشعری القمی و در اصحاب حضرت عسکری علیه السلام از کنیه او نیز یاد کرده ولی در اصحاب حضرت هادی علیه السلام به عنوان «احمد بن اسحق» اکتفا کرده است.
8- 8. رجال النجاشی، ص 91، ش 225.
9- 9. رجال الطوسی، ص 398، ش 13؛ ص 427، ش 1.