پیشگامان تشیع در ایران: همراه با رویکردی تفصیلی به رجال اشعریان صفحه 94

وی پس از مدتی از کرده خویش پشیمان شد و وی را به قم باز گردانید و از او عذر خواهی نمود و حتی در تشییع جنازه او سر و پا برهنه شرکت کرد تا بدین ترتیب از زیر بار عملی که مرتکب شده، به در آید: «لمّا توفی مَشی احمد بن محمد بن عیسی فی جنازته حافیا حاسرا لیبری نفسه مما قذفه به(1).»

5. یونس بن عبد الرحمن

5. یونس بن عبد الرحمن

روایات فراوانی در مدح و ذم یونس رسیده است(2). این نوشتار در صدد طرح آن ها نیست. قمیون، یونس را مورد عیب جویی و اعتراض قرار دادند(3). از فضل بن شاذان روایت شده است، احمد بن محمد بن عیسی به دلیل خوابی که دیده است از کرده خود در مورد یونس پشیمان شده و توبه و استغفار نموده است:

«علی بن محمد القتیبی قال: حدثنا الفضل بن شاذان قال: کان احمد بن محمد بن عیسی تاب و استغفرالله من وقیعته فی یونس لرؤیا راها(4).

از سخنان کشی بر می آید که مراد از «وقیعه» روایاتی است که احمد بن محمد بن عیسی در مورد یونس نقل کرده است(5). یکی از راویان سه روایت کشی که در ذم یونس است، احمد بن محمد بن عیسی می باشد، در این روایات یونس شدیدا مورد حمله قرار گرفته است(6). کشی می گوید: انسان از روایاتی که قمیون در مورد یونس آورده اند، تعجب می کند و آن ها با عقل سازگار نیست و اضافه می کند که شاید احمد بن محمد آن ها را قبل از توبه روایت نموده باشد(7).

می توان دلایل اعتراض به یونس بن عبد الرحمن را در چند مطلب عنوان نمود:

الف) وی سخنانی اظهار می داشته است که عقول عامه مردم بدان نمی رسیده است. یونس همانند هشام بن الحکم از علمای کلام وقت بود(8) و به طرح برخی مسائل

1- 1. رجال العلامه الحلی، ص 14، ش 7. (به نقل از ابن الغضائری).
2- 2. اختیار معرفه الرجال، ص 483 - 498/ امالی، صدوق، ص 277.
3- 3. اختیار معرفه الرجال، ص 497، ح 955.
4- 4. همان، ص 496، ح 952.
5- 5. همان، ص 497.
6- 6. اختیار معرفه الرجال، ص 496؛ روایات: 951، 953، 954.
7- 7. همان، ص 497.
8- 8. همان، ص 498.