سیمای شیعه از نگاه اهل بیت علیهم السلام صفحه 310

همه چیز لب فرو بندد و هیچ سخنی نگوید که این خود آفتی بزرگتر خواهد بود؛ بلکه هدف از ستایش سکوت، بازداشتن انسان از پرگویی و سخنان بیهوده و لغو و گفتار اضافی است که نه تنها سودی برای دنیا و آخرت او ندارد، بلکه مایه وزر و وبال او در دنیا و آخرت خواهد بود. از این امر که بگذریم سخن گفتن در بسیاری از موارد واجب و لب فروبستن و سکوت حرام خواهد بود.

مگر نه این است که بسیاری از عبادات بزرگ همچون، نماز، حج، تلاوت قرآن و اذکار به وسیله زبان و سخن انجام می شود.

مگر نه این است که امر به معروف و نهی از منکر، تعلیم و تربیت، ارشاد جاهل و بیشتر کارهای مفید دنیوی به وسیله زبان انجام می گیرد و هیچ عاقل و دانشمندی نمی گوید در این گونه موارد باید سکوت کرد.

بنابراین در این موارد نه تنها سخن گفتن ایرادی ندارد؛ بلکه پسندیده و گاه واجب خواهد بود. در مورد فضیلت سخن یا سکوت، شخصی از امام سجاد علیه السلام پرسید: آیا سخن گفتن افضل است یا سکوت؟ امام در پاسخ فرمود:

«لِکُلِّ واحِدٍ مِنهُما آفاتٌ، فَاِذا سَلِما مِنَ الآفاتِ، فَالکَلامُ اَفضَلُ مِنَ السُّکوتِ. قیلَ کَیفَ ذلِکَ یَابنَ رَسُولِ اللّهِ؟ قالَ: لاَِنَّ اللّهَ عَزَّوَجَلَّ ما بَعَثَ الأَنبِیاءَ والاَوصِیاءَ بِالسُّکوتِ، إِنَّما بَعَثَهُم بِالکَلامِ. و لاَ استُحِقَّتِ الجَنَّهُ بِالسُّکُوتِ و لاَ استُوجِبَت وَلاَیهُ اللّهِ بِالسُّکُوتِ و لا تُوُقِّیتِ النّارُ بِالسُّکُوتِ، إِنَّما ذلِکَ کُلُّهُ بِالکَلامِ، ما کُنتُ لاِعدِلَ القَمَرَ بِالشَّمسِ، إِنَّکَ تَصِفُ فَضلَ السُّکُوتِ بِالکَلامِ و لَستَ تَصِفُ فَضلَ الکَلامِ بِالسُّکُوتِ»؛

«هریک از این دو آفاتی دارد؛ هر گاه هر دو از آفت در امان باشند سخن گفتن از سکوت افضل است. عرض شد: یابن رسول الله چگونه؟ فرمود: زیرا خداوند متعال پیامبران و اوصیای آنان را مبعوث به سخن گفتن کرد؛ نه سکوت، هرگز بهشت با سکوت به دست نمی آید. ولایت الهی با سکوت حاصل نمی شود و از آتش دوزخ با سکوت نمی توان رهایی یافت؛ بلکه همه اینها به وسیله کلام و سخن گفتن به دست می آید. من هرگز ماه و خورشید را یکسان نمی بینم؛ حتی اگر می خواهی