سیمای شیعه از نگاه اهل بیت علیهم السلام صفحه 404

نمی کند؟ چرا با اینکه خداوند در قرآن خطاب به مؤمنان می گوید: «دعا کنید تا شما را اجابت کنم»(1)، ولی دعای عده ای را مستجاب نمی کند؟

در پاسخ باید گفت: دعا نیز همچون اعمال و عبادات دیگر شرایط و موانعی دارد و در صورتی به هدف اجابت می رسد که شرایط استجابت آن مهیا باشد و یا موانعی در راه استجابت آن وجود نداشته باشد. برخی از مهم ترین شرایط و موانع استجابت دعا که درآیات و روایات به آن اشاره شده، به شرح زیر است:

1. دعا در همه حال:

یکی از شرایط استجابت دعا این است که انسان در همه احوال، اعم از حالت آسایش و رفاه و سختی و شدت دست به دعا بردارد و به درگاه خدا راز و نیاز نماید. متأسفانه طبیعت بسیاری از انسانها چنین است که در حال آسایش و رفاه و زمانی که مشکل و یا دردی ندارند از یاد خدا غافل هستند و از او چیزی طلب نمی کنند ولی همین که رنج و مصیبتی به آنها می رسد به درگاه خدا روی آورده، دست به دعا برمی دارند؛ در حالی که این گونه دعا کردن مورد پسند خداوند نیست و خداوند در قرآن این گونه افراد را مذمت نموده است.

در سوره یونس آمده است:

«واِذا مَسَّ الاِنسنَ الضُّرُّ دَعانا لِجَنبِهِ اَو قاعِدًا اَو قامًا فَلَمّا کَشَفنا عَنهُ ضُرَّهُ مَرَّ کَاَن لَم یَدعُنا اِلی ضُرٍّ مَسَّهُ کَذلِکَ زُیِّنَ لِلمُسرِفینَ ما کانوا یَعمَلون»؛

«و چون انسان به گرفتاری و محنتی رسد ما را در حال خفتن یا نشسته و ایستاده بخواند و چون گرفتاری اش را برطرف کنیم، برود گویی اصلاً ما را برای گرفتاری ای که به او رسیده بود نخوانده است. این چنین برای اسرافکاران، اعمالشان زینت داده شده است که زشتی این

عمل را درک نمی کنند».(2)

در روایات پیشوایان بزرگوار اسلام نیز به مؤمنان سفارش شده است که در