مظلومیت شیعه در عصر عباسیان صفحه 113

صغیر و جنگ با رومیان به آنجا رفته بود، هنگام بازگشت در محل زیبایی به نام «بدندون» از نواحی طرطوس، مدتی اقامت کرد و در همان جا مرگش فرار رسید. او قبل از مرگ گفت: ای کسی که مرگ ندارد رحم کن به آن که می میرد، و در وصیت نامه اش نوشت: مرا ببینید، من که در عزّت خلافت آنچنان شریف و منیع می زیستم و آن همه شوکت و حشمت داشتم به چه روزی افتاده ام و آنها (شوکت و حشمت من) در این

روز چه سودی به من رسانیده اند؟ و جز مسئولیت شدید و رنج حساب، چه حاصلی از عزّت خلافت و شوکت سلطنت می برم؟ ای کاش عبد الله پسر هارون، اصلاً انسان نمی بود، بلکه ای کاش به وجود نمی آمد، ای کسانی که بر بستر من حاضرید از سرنوشت من عبرت گیرید!((1))

مأمون در حالی که 48 سال از عمرش می گذشت و پس از 21 سال خلافت، از دنیا رفت و در زمین طرطوس دفن شد.((2))

دوران خلافت معتصم

معتصم هشتمین خلیفه عباسی در سال 178 هجری قمری از کنیزی به نام «مارده» متولد شد.((3)) او در کودکی از درس و مدسه بیزار بود و هنگامی که پدرش بر این مطلب آگاه شد او را از تعلیم معاف کرد، از این رو او خواندن و نوشتن را به خوبی نمی دانست وبی سواد بود.((4))

از لشکرکشی های مهم دوران حکومت او، لشکرکشی به «عَمُّوریه» از شهرهای

1- . الکامل فی التاریخ، ابن اثیر، ج 6، ص430-429.
2- . الکامل فی التاریخ، ابن اثیر، ج 6، ص432.
3- . تاریخ اسلام، حسن ابراهیم، حسن، ج 2، ص74.
4- . الاعلام، زرکی، ج 7، ص351.