مظلومیت شیعه در عصر عباسیان صفحه 145

شیوه علویان در این مقطع زمانی این بود که از کسی نامی نبرند و مردم را به رهبری «شخص برگزیده ای از آل محمد» دعوت نکنند، زیرا سران نهضت می دیدند که امامان معصوم، در قلب پادگان نظامی «سامرّا» تحت مراقبت و مواظبت هستند و دعوت به شخص معین، مایه قطع رشته حیات او می گردد. این نهضت ها و انقلاب ها بازتاب گسترش ظلم و فشار بر جامعه اسلامی در آن عصر بود و نسبت مستقیمی با میزان فشار و اختناق داشت. به عنوان نمونه در دوران حکومت «منتصر» که تا حدی به خاندان نبوت و امامت علاقه مند بود، کسی متعرض شیعیان و خاندان علوی نمی شد و قیامی صورت نگرفت.((1))

فعالیت مخفی امام هادی علیه السّلام

آن گونه که سیر تاریخی حکومت خلفای عباسی نشان می دهد، از میان آنان، «متوکل» بیشتر از همه با امام هادی علیه السّلام معاصر بوده است.

از این رو موضع گیری او را در برابر امام توضیح می دهیم:

متوکل نسبت به بنی هاشم بدرفتاری و خشونت بسیار روا می داشت، به آنان بدگمان بود و همواره آنان را متهم می نمود. وزیر او «عبد الله بن یحیی بن خاقان» نیز پیوسته از بنی هاشم نزد متوکل سعایت می نمود و او را تشویق به بدرفتاری با آنان می کرد.

متوکل در خشونت و اجحاف به خاندان علوی گوی سبقت را از تمامی خلفای بنی عباس ربوده بود.((2)) وی نسبت به علی علیه السّلام و خاندانش، کینه و عداوت