مظلومیت شیعه در عصر عباسیان صفحه 171

برخورد المعتضد بالله با علویان

معتضد مانند «الواثق» به آل علی علیه السّلام ابراز علاقه و محبت می کرد. ابن شهر آشوب در «مناقب» از حضرت امیرعلیه السّلام در بیان احوالات خلفای عباسی نقل می کند که: در خطبه ای که احوالات خلفای بنی عباس را بیان می فرماید، فرمود: «سادس عشرهم اقضاهم للذمم و اوصلهم للرحم»؛ شانزدهمین خلیفه عباسی از همه آن ها بهتر به عهد و پیمان عمل می کند و بیشتر از همه آن ها صله رحم می نماید. در «بحار الانوار» می نویسد: المعتضد خواب دید حضرت امیر المؤمنین، علی علیه السّلام، به وی فرمود: «إذا جلستَ علی سریر الخلافه فاحسن الی اولادی»؛ هنگامی که بر تخت خلافت نشستی با فرزندان من به نیکویی رفتار کن. معتضد با سابقه ای خوب چون به خلافت نشست علویین را احترام نمود، به آنان احسان کرد، آزادی مذهب و عقیده به آنها داد، به همین دلیل

موصوف شد «بقضاء الذمه و صله الرحم»؛ ادا کننده دین و وصل کننده رحم.

معتضد مردی با اراده و پر تلاش بود و به خاطر داشتن همین روحیه، بر اوضاع تسلط پیدا کرد. او مردی جبار و خونریز بود و از شکنجه و عذاب محکومین لذت می برد، با این حال نسبت به علویان خوش رفتار بود و مهربانی می کرد؛ او دستور داد معاویه را لعن کنند و منشوری در این باب از روی نسخه ای که مأمون در زمان خود راجع به برحق بودن خلافت بلافصل علی بن ابی طالب علیه السّلام تهیه کرده بود نوشت و دستور داد بالای منبرها بخوانند و بنی امیه را