- دیباچه 1
- مقدمه مؤلف 3
- هدف از تألیف کتاب 4
- فصل اول: ظلم از نگاه شریعت 7
- اشاره 7
- دیدگاه دین نسبت به ظلم 8
- تعریف ظلم 10
- اقسام ظلم 11
- عوامل ظلم 11
- اسلام و مبارزه با ظلم 12
- راهکارهای اسلام برای جبران ظلم 14
- فصل دوم: مروری بر حکومت عباسیان 19
- اشاره 19
- تاریخچه مختصری از حکومت عباسیان 20
- سیره خلفای بنی عباس 22
- مقایسه بنی امیه با بنی عباس 23
- چکونگی پیچیده شدن طومار حکومت امویان 24
- شورش ها و قیامهای علیه عباسیان 26
- چگونگی به قدرت رسیدن بنی عباس 27
- تفاوت نگرش خلفای عباسی با خلفای اموی 29
- گسترش شیعه در دوران عباسیان 32
- جدایی عباسیان از علویان 33
- ابوالعباس سفّاح 35
- اشاره 35
- فصل سوم: وضعیت شیعیان در دوران سفاح و منصور دوانیقی 35
- دو مشکل اساسی حکومت سفّاح 38
- منصور دوانیقی 39
- رفتار منصور با مردم 40
- رفتار منصور با علویان 42
- کشتار و شکنجه علویان 43
- رفتار منصور با سادات حسنی 46
- فشارهای سیاسی بر شیعیان و آغاز دوباره تقیه 49
- نشر علم و حدیث حتی در حال تقیه 50
- مظلومیتِ محبوبیت آفرین 52
- نصب فرماندار سنگ دل در مدینه 53
- مشهور بودن دشمنی منصور با علویین 55
- رفتار منصور با امام صادق علیه السّلام 58
- رفتار منصور با امام کاظم علیه السّلام 62
- فصل چهارم: وضعیت شیعیان در دوران مهدی، هادی و هارون الرشید 65
- اشاره 65
- برخورد مهدی با علویان 66
- برخورد هادی با علویان 68
- هارون الرشید 70
- نیرنگ های هارون و تظاهر به دینداری 72
- هارون در تعقیب فرزندان حضرت علی علیه السّلام 73
- نیرنگ هارون 76
- علل گسترش شیعیان در عصر عباسیان 77
- قیام های علویان 79
- هارون و علویان 80
- از شمشیر هارون خون می چکد 82
- برخورد هارون با موسی بن جعفرعلیه السّلام 83
- برخورد هارون با امام رضاعلیه السّلام 84
- مرگ هارون 85
- اشاره 87
- فصل پنجم: توطئه های مأمون و معتصم علیه امام رضا علیه السلام ، امام جوادعلیه السّلام و شیعیان 87
- امین و فرصتی مناسب برای امام رضاعلیه السّلام 88
- دوران مأمون 90
- مأمون از دیدگاه علویان 91
- الف) قیام ابن طباطبا 91
- قیام های علویان در زمان مأمون 91
- ب) قیام ابوالسّرایا 92
- پیشنهاد ولایت عهدی مأمون و سیاست امام رضاعلیه السّلام 93
- ج) قیام زید بن موسی بن جعفر 93
- الف) جلوگیری از نشر فضائل امام 95
- سیاست های مأمون در حکومت داری و ظلم به شیعیان 95
- ب) پخش شایعات دروغین یا ترور شخصیتی 96
- د) شهادت امام رضاعلیه السّلام 97
- ج) وادار کردن امام برای رفتن به بغداد 97
- قیام محمد بن جعفر بن محمد 98
- برخورد مأمون پس از شهادت امام رضاعلیه السّلام 98
- زندگانی امام جوادعلیه السّلام 101
- انگیزه های مأمون از ازدواج دخترش با امام جوادعلیه السّلام 103
- ازدواج توطئه آمیز دختر مأمون با امام جوادعلیه السّلام 103
- وضوح مظلومیت در مکتب علمی امام جوادعلیه السّلام 104
- چرا امام جوادعلیه السّلام با این ازدواج موافقت کردند؟ 104
- سیاست ریا و تزویر مأمون 106
- اقدامات مأمون در روزهای نخست اقامت در بغداد 107
- اهداف مأمون از احضار امام جوادعلیه السّلام به بغداد 108
- متهم کردن امام جوادعلیه السّلام 109
- زنده داشتن یاد پدر 110
- برخورد و انزجار امام جوادعلیه السّلام از مأمون 110
- تشیع در دوران امام جوادعلیه السّلام 111
- ارتباط امام علیه السّلام با شیعیان 112
- وصیت نامه و مرگ مأمون 112
- دوران خلافت معتصم 113
- شهادت امام جوادعلیه السّلام 114
- اشاره 117
- فصل ششم: چگونگی برخورد خلفای معاصر امام هادی علیه السّلام با آن حضرت و شیعیان 117
- دوران خلافت المعتصم بالله 118
- خلفای معاصر امام هادی علیه السّلام 118
- دوران خلافت واثق بالله و علویان 120
- برخورد متوکل با علویان 121
- دشنام و بدگویی به علویان 124
- متوکل و دوستان اهل بیت علیه السّلام 127
- موضع گیری متوکل در برابر جبهه امامت 129
- جرم بودن نقل فضائل اهل بیت علیه السّلام 131
- کینه متوکل نسبت به امیر مؤمنان علیه السّلام 133
- متوکل و تخریب قبر امام حسین علیه السّلام 135
- کاخ ها و بزم های پر تجمل 137
- اقدامات منتصر 139
- به قتل رسیدن متوکل و خلافت منتصر 139
- الف) قتل یحیی بن عمر بن الحسین 140
- دوران خلافت مستعین 140
- اشاره 140
- ب) قتل محمد بن جعفر بن حسن 143
- دوران خلافت معتز 143
- فعالیت مخفی امام هادی علیه السّلام 145
- شبکه ارتباطی وکالت 147
- انتقال امام از مدینه به سامرّا 148
- ورود امام به سامرا 149
- شاگردان مکتب امام هادی علیه السّلام 151
- شهادت امام علیه السّلام 152
- فصل هفتم: چگونگی برخورد خلفای معاصر امام حسن عسکری علیه السّلام با آن حضرت و شیعیان 154
- اشاره 154
- زندگانی امام حسن عسکری علیه السّلام 155
- رفتار خلفای عباسی نسبت به امام حسن عسکری علیه السّلام 156
- خلافت مهتدی و برخورد او با امام حسن عسکری علیه السّلام 157
- نیرنگ و تزویر معتمد 159
- فعالیت اختصاصی امام حسن عسکری علیه السّلام 159
- الف) بازرسی منازل شیعیان 160
- مظلومیت های شیعه در زمان معتمد 160
- اشاره 160
- ب) ایجاد فضای رعب و وحشت در میان شیعیان 161
- ج) پراکندگی شیعیان 162
- د) سفیران دروغین 162
- وضعیت ذریه حضرت علی علیه السّلام در عصر معتمد 163
- ظلم های خلفای عباسی در حق امام حسن عسکری علیه السّلام 164
- مظلومیت امام حسن عسکری علیه السّلام و زندانی های گوناگون 165
- شهادت امام حسن عسکری علیه السّلام 167
- فصل هشتم: مروری بر وضعیت خلفای عباسی بعد از شهادت امام عسکری علیه السّلام تا دوران المقتفی لأمرالله 170
- اشاره 170
- برخورد المعتضد بالله با علویان 171
- برخورد المکتفی بالله با علویان 172
- خلافت المقتدر بالله 173
- خلافت القاهر بالله 174
- خلافت الراضی بالله و برخورد وی با علویان 175
- خلافت المتّقی بالله 175
- خلافت المستکفی بالله 176
- خلافت المطیع لله 178
- خلافت الطائع لله 179
- خلافت القادر بالله 179
- خلافت القائم بامرالله 180
- خلافت مقتدی بامرالله 181
- خلافت مستظهر بالله 182
- خلافت مسترشد بالله 184
- خلافت الراشد بالله 185
- فصل نهم: وضعیت شیعیان در زمان آخرین خلفای عباسی 188
- اشاره 188
- خلافت ابو عبد الله محمد المقتفی لامرلله 189
- مظلومیت سادات علوی در ایام خلافت المقتفی لامرالله 191
- ذکر خلافت المستنجد بالله 192
- شکست علویان و بازگشت دولت عباسی به مصر 193
- ذکر خلافت المستضئ بأمرلله 193
- خلافت الناصر لدین الله 195
- خصوصیات ناصر 195
- اقدامات ناصر 197
- دیدگاه سیوطی و ابن عمار حنبلی درباره ناصر 199
- نقد بر اقدامات ناصر 200
- اوضاع سیاسی شیعیان بغداد در دوره خلافت ناصر 201
- خلافت الظاهر بامرالله 202
- وضعیت شیعیان در دوره الظاهر بامرالله 203
- خلافت المستنصر بالله 204
- خلافت مستعصم 206
- نظریه ابن طقطقی درباره مستعصم 207
- اقدامات مستعصم برای شیعیان با اغراض سیاسی 208
- نظریه ابن العبری درباره مستعصم 208
- درگیری شیعه و سنی در دوره خلافت مستعصم 210
- واقعه کرخ (654 ق) و مظلومیت شیعیان 211
- اتهامات ناروا نسبت به ابن علقمی شیعی 213
- علل بقاء تشیع 215
- اشاره 217
- فصل دهم: انقراض سلسله بنی عباس 217
- سرانجام بنی عباس 218
- نقش شیعیان در حادثه سقوط بغداد و انقراض بنی عباس 219
- علل انقراض بنی العباس 221
- مظلومیت شیعیان حتی هنگام حمله مغول 221
- منابع و مآخذ 223
اهل ذمّه اخذ می شد، تأمین گردد.((1))
بازسازی حرم کاظمین در دوره ظاهر آغاز شد و با مرگ او در دوره مستنصر ادامه یافت و به پایان رسید. این آتش سوزی و بازسازی، همان حادثه ای است که ابن فوطی از آن به «خواست خدا» تعبیر می کند، زیرا در دوره خلیفه قائم، ارسلان بساسیری دستور ساخت گنبد و بارگاه برای کاظمین را صادر کرد و این کار انجام شد، اما ابن فوطی این را خواست خدا دانسته است که بنایی را که بساسیری ساخته بود، آتش بگیرد تا منّت او بر سر ائمه اطهارعلیه السّلام و شیعیان نباشد.((2))
خلافت المستنصر بالله
پس از ظاهر، فرزند بزرگ او، ابوجعفر منصور، ملقّب به «المستنصر» به خلافت رسید. مستنصر تعصّب مذهبی نداشت و به همین دلیل، روابط شیعه و سنی در دوره خلافت او همراه با آرامش بود. خود مستنصر چندین بار به زیارت قبور ائمه شیعه علیه السّلام رفت و به شیعیان مقیم در آن مکان بخشش زیادی کرد.
همچنین مستنصر به علماء و فقهای شیعه احترام می گذاشت و درصدد بود تا آنها را وارد مسائل سیاسی نماید، ضمن اینکه به دستور او، برای رفاه حال شیعیان و بازسازی قبور ائمه علیه السّلام، اقداماتی صورت می گرفت.
در دوران مستنصر، مناصب مهم سیاسی از جمله وزارت، در اختیار شیعیان بود. مؤید الدین قمی که وزارت را در دوران دو خلیفه قبلی یعنی ناصر و ظاهر بر عهده داشت، باز هم در این سمت ابقاء شد و بیش از پنج سال از دوره
1- . هندوشاه نخجوانی، تجارب السلف، ص308.
2- . یعقوبی، محمد طاهر، شیعیان بغداد، ص156-157.