- دیباچه 1
- مقدمه مؤلف 3
- هدف از تألیف کتاب 4
- اشاره 7
- فصل اول: ظلم از نگاه شریعت 7
- دیدگاه دین نسبت به ظلم 8
- تعریف ظلم 10
- عوامل ظلم 11
- اقسام ظلم 11
- اسلام و مبارزه با ظلم 12
- راهکارهای اسلام برای جبران ظلم 14
- فصل دوم: مروری بر حکومت عباسیان 19
- اشاره 19
- تاریخچه مختصری از حکومت عباسیان 20
- سیره خلفای بنی عباس 22
- مقایسه بنی امیه با بنی عباس 23
- چکونگی پیچیده شدن طومار حکومت امویان 24
- شورش ها و قیامهای علیه عباسیان 26
- چگونگی به قدرت رسیدن بنی عباس 27
- تفاوت نگرش خلفای عباسی با خلفای اموی 29
- گسترش شیعه در دوران عباسیان 32
- جدایی عباسیان از علویان 33
- ابوالعباس سفّاح 35
- فصل سوم: وضعیت شیعیان در دوران سفاح و منصور دوانیقی 35
- اشاره 35
- دو مشکل اساسی حکومت سفّاح 38
- منصور دوانیقی 39
- رفتار منصور با مردم 40
- رفتار منصور با علویان 42
- کشتار و شکنجه علویان 43
- رفتار منصور با سادات حسنی 46
- فشارهای سیاسی بر شیعیان و آغاز دوباره تقیه 49
- نشر علم و حدیث حتی در حال تقیه 50
- مظلومیتِ محبوبیت آفرین 52
- نصب فرماندار سنگ دل در مدینه 53
- مشهور بودن دشمنی منصور با علویین 55
- رفتار منصور با امام صادق علیه السّلام 58
- رفتار منصور با امام کاظم علیه السّلام 62
- فصل چهارم: وضعیت شیعیان در دوران مهدی، هادی و هارون الرشید 65
- اشاره 65
- برخورد مهدی با علویان 66
- برخورد هادی با علویان 68
- هارون الرشید 70
- نیرنگ های هارون و تظاهر به دینداری 72
- هارون در تعقیب فرزندان حضرت علی علیه السّلام 73
- نیرنگ هارون 76
- علل گسترش شیعیان در عصر عباسیان 77
- قیام های علویان 79
- هارون و علویان 80
- از شمشیر هارون خون می چکد 82
- برخورد هارون با موسی بن جعفرعلیه السّلام 83
- برخورد هارون با امام رضاعلیه السّلام 84
- مرگ هارون 85
- اشاره 87
- فصل پنجم: توطئه های مأمون و معتصم علیه امام رضا علیه السلام ، امام جوادعلیه السّلام و شیعیان 87
- امین و فرصتی مناسب برای امام رضاعلیه السّلام 88
- دوران مأمون 90
- مأمون از دیدگاه علویان 91
- الف) قیام ابن طباطبا 91
- قیام های علویان در زمان مأمون 91
- ب) قیام ابوالسّرایا 92
- پیشنهاد ولایت عهدی مأمون و سیاست امام رضاعلیه السّلام 93
- ج) قیام زید بن موسی بن جعفر 93
- سیاست های مأمون در حکومت داری و ظلم به شیعیان 95
- الف) جلوگیری از نشر فضائل امام 95
- ب) پخش شایعات دروغین یا ترور شخصیتی 96
- د) شهادت امام رضاعلیه السّلام 97
- ج) وادار کردن امام برای رفتن به بغداد 97
- قیام محمد بن جعفر بن محمد 98
- برخورد مأمون پس از شهادت امام رضاعلیه السّلام 98
- زندگانی امام جوادعلیه السّلام 101
- انگیزه های مأمون از ازدواج دخترش با امام جوادعلیه السّلام 103
- ازدواج توطئه آمیز دختر مأمون با امام جوادعلیه السّلام 103
- وضوح مظلومیت در مکتب علمی امام جوادعلیه السّلام 104
- چرا امام جوادعلیه السّلام با این ازدواج موافقت کردند؟ 104
- سیاست ریا و تزویر مأمون 106
- اقدامات مأمون در روزهای نخست اقامت در بغداد 107
- اهداف مأمون از احضار امام جوادعلیه السّلام به بغداد 108
- متهم کردن امام جوادعلیه السّلام 109
- زنده داشتن یاد پدر 110
- برخورد و انزجار امام جوادعلیه السّلام از مأمون 110
- تشیع در دوران امام جوادعلیه السّلام 111
- ارتباط امام علیه السّلام با شیعیان 112
- وصیت نامه و مرگ مأمون 112
- دوران خلافت معتصم 113
- شهادت امام جوادعلیه السّلام 114
- اشاره 117
- فصل ششم: چگونگی برخورد خلفای معاصر امام هادی علیه السّلام با آن حضرت و شیعیان 117
- دوران خلافت المعتصم بالله 118
- خلفای معاصر امام هادی علیه السّلام 118
- دوران خلافت واثق بالله و علویان 120
- برخورد متوکل با علویان 121
- دشنام و بدگویی به علویان 124
- متوکل و دوستان اهل بیت علیه السّلام 127
- موضع گیری متوکل در برابر جبهه امامت 129
- جرم بودن نقل فضائل اهل بیت علیه السّلام 131
- کینه متوکل نسبت به امیر مؤمنان علیه السّلام 133
- متوکل و تخریب قبر امام حسین علیه السّلام 135
- کاخ ها و بزم های پر تجمل 137
- اقدامات منتصر 139
- به قتل رسیدن متوکل و خلافت منتصر 139
- الف) قتل یحیی بن عمر بن الحسین 140
- دوران خلافت مستعین 140
- اشاره 140
- ب) قتل محمد بن جعفر بن حسن 143
- دوران خلافت معتز 143
- فعالیت مخفی امام هادی علیه السّلام 145
- شبکه ارتباطی وکالت 147
- انتقال امام از مدینه به سامرّا 148
- ورود امام به سامرا 149
- شاگردان مکتب امام هادی علیه السّلام 151
- شهادت امام علیه السّلام 152
- اشاره 154
- فصل هفتم: چگونگی برخورد خلفای معاصر امام حسن عسکری علیه السّلام با آن حضرت و شیعیان 154
- زندگانی امام حسن عسکری علیه السّلام 155
- رفتار خلفای عباسی نسبت به امام حسن عسکری علیه السّلام 156
- خلافت مهتدی و برخورد او با امام حسن عسکری علیه السّلام 157
- نیرنگ و تزویر معتمد 159
- فعالیت اختصاصی امام حسن عسکری علیه السّلام 159
- مظلومیت های شیعه در زمان معتمد 160
- اشاره 160
- الف) بازرسی منازل شیعیان 160
- ب) ایجاد فضای رعب و وحشت در میان شیعیان 161
- ج) پراکندگی شیعیان 162
- د) سفیران دروغین 162
- وضعیت ذریه حضرت علی علیه السّلام در عصر معتمد 163
- ظلم های خلفای عباسی در حق امام حسن عسکری علیه السّلام 164
- مظلومیت امام حسن عسکری علیه السّلام و زندانی های گوناگون 165
- شهادت امام حسن عسکری علیه السّلام 167
- اشاره 170
- فصل هشتم: مروری بر وضعیت خلفای عباسی بعد از شهادت امام عسکری علیه السّلام تا دوران المقتفی لأمرالله 170
- برخورد المعتضد بالله با علویان 171
- برخورد المکتفی بالله با علویان 172
- خلافت المقتدر بالله 173
- خلافت القاهر بالله 174
- خلافت الراضی بالله و برخورد وی با علویان 175
- خلافت المتّقی بالله 175
- خلافت المستکفی بالله 176
- خلافت المطیع لله 178
- خلافت الطائع لله 179
- خلافت القادر بالله 179
- خلافت القائم بامرالله 180
- خلافت مقتدی بامرالله 181
- خلافت مستظهر بالله 182
- خلافت مسترشد بالله 184
- خلافت الراشد بالله 185
- فصل نهم: وضعیت شیعیان در زمان آخرین خلفای عباسی 188
- اشاره 188
- خلافت ابو عبد الله محمد المقتفی لامرلله 189
- مظلومیت سادات علوی در ایام خلافت المقتفی لامرالله 191
- ذکر خلافت المستنجد بالله 192
- شکست علویان و بازگشت دولت عباسی به مصر 193
- ذکر خلافت المستضئ بأمرلله 193
- خلافت الناصر لدین الله 195
- خصوصیات ناصر 195
- اقدامات ناصر 197
- دیدگاه سیوطی و ابن عمار حنبلی درباره ناصر 199
- نقد بر اقدامات ناصر 200
- اوضاع سیاسی شیعیان بغداد در دوره خلافت ناصر 201
- خلافت الظاهر بامرالله 202
- وضعیت شیعیان در دوره الظاهر بامرالله 203
- خلافت المستنصر بالله 204
- خلافت مستعصم 206
- نظریه ابن طقطقی درباره مستعصم 207
- اقدامات مستعصم برای شیعیان با اغراض سیاسی 208
- نظریه ابن العبری درباره مستعصم 208
- درگیری شیعه و سنی در دوره خلافت مستعصم 210
- واقعه کرخ (654 ق) و مظلومیت شیعیان 211
- اتهامات ناروا نسبت به ابن علقمی شیعی 213
- علل بقاء تشیع 215
- فصل دهم: انقراض سلسله بنی عباس 217
- اشاره 217
- سرانجام بنی عباس 218
- نقش شیعیان در حادثه سقوط بغداد و انقراض بنی عباس 219
- علل انقراض بنی العباس 221
- مظلومیت شیعیان حتی هنگام حمله مغول 221
- منابع و مآخذ 223
اوقاتش را صرف شنیدن موسیقی و نواهای خوش می کرد. همچنین اصحاب و یاران او همگی نادان و از فرومایگان بودند و بر وی تسلط داشتند، به جز وزیر او ابن علقمی که از برجستگان و خردمندان بود، ولی گفتارش مردود و دستش بسته و صبح و شام در انتظار عزل و زندان بود.((1))
نظریه ابن العبری درباره مستعصم
ابن العبری درباره مستعصم می نویسد: او مردی خوش خوار و لذت جو و شیفته بازی با پرندگان بود، زنان بر او چیره بودند، رأیی ناتوان و عزمی سست داشت و از واجبات امور مملکت غفلت می ورزید. وقتی به او گفتند پیش از حمله مغول چاره ای بیندیشیم، گفت: بغدادبرای من بس است. آن ها نیز وقتی من همه بلاد را رها کردم و به بغداد قناعت نمودم، این اندک را بسیار نمی شمارند و تا زمانی که من در بغداد هستم این ها به این شهر حمله نخواهند کرد.((2))
اقدامات مستعصم برای شیعیان با اغراض سیاسی
با توجه به این که شیعیان از دوره ناصر به قدرت فزاینده ای دست یافتند، مستعصم مجبور بود برای حفظ تعادل میان شیعه و سنی، اقداماتی برای تشیع انجام دهد.
در منازعات میان شیعه و سنی، خلیفه بیشتر به جانب داری از اهل تسنن می پرداخت، زیرا در مذهب متعصب بود و بیشتر اطرافیان او از اهل تسنن و در او تأثیرگذار بودند. اما مستعصم برای حفظ تعادل و راضی نگه داشتن شیعیان، به
1- . ابن طقطقی، تاریخ فخری، ص445.
2- . ابن العبری، تاریخ مختصر الدول، ص352.