مظلومیت شیعه در عصر عباسیان صفحه 33

حضرت خمس می آوردند.((1))

تشیع حتی در مناطق تحت نفوذ عباسیان به اندازه ای گسترش یافته بود که خطری جدی برای آنان به شمار می رفت. چنان که هنگام تشییع جنازه امام کاظم علیه السّلام، سلیمان بن منصور، عموی هارون، برای فرونشاندن خشم شیعیان که اجتماع با شکوهی را تشکیل داده بودند، پا برهنه در مراسم آن حضرت شرکت کرد.((2))

جدایی عباسیان از علویان

خاندان عباسی خود را منتسب به پیامبرصلی الله علیه وآله می دانستند و به تدریج از نام اهل بیت علیه السّلام نیز استفاده کردند. در رأس این خاندان، «عبد الله بن عباس» و شمار دیگر از برادران و برادرزادگان وی بودند. از این خاندان هیچ کس در کربلا حاضر نبود. عبدالله بن عباس از شخصیت های علمی معروف صدر اسلام بود که مصاحبت رسول خداصلی الله علیه وآله را درک کرد و یکی از بزرگ ترین و موثق ترین محدثان عصر خود به شمار می آمد. تا زمانی که زنده بود (سال 68ه- ق) اختلافی میان علویان و بنی عباس وجود نداشت، اما پس از وی، به تدریج اختلاف آغاز شد. هر چند این نکته شگفتی است که نه تنها او بلکه هیچ یک از عباسیان در کربلا حاضر نبودند. در اوایل قرن دوم، عباسیان به فکر استقلال از علویان افتاده و در خفا مردم را به سوی خود دعوت می کردند؛ اما امید چندانی به پیروزی خود نداشتند. علت این امر هم آن بود که از نظر مردم، آل علی علیه السّلام تنها بازماندگان