تمدن زایی شیعه صفحه 210

نمی روید. اما اگر قدرت شما آن قدر نباشد، مثل آن می شود که می روید آب بیاورید، آب شما را می برد. اگر فرهنگ شما قدرت لازم را داشته باشد و شما هم قدرت روحی و قلبی و تسلط علمی لازم را نسبت به فرهنگ خود داشته باشید، می توانید حتی شراب آن فرهنگ را تبدیل به سرکه کنید.

امثال امام خمینی«رحمه الله علیه» در این تعامل، فرهنگ مقابل را به راحتی در فکر و فرهنگ خود هضم می کنند. شما وقتی غذایی را می­خورید، آن غذا در یک گوشه ی بدن شما قرار نمی گیرد، بلکه با هضمی که نسبت به آن غذا انجام می دهید، تبدیل به خون شما می شود و دیگر آن غذا خود شما است و نه موجود بیگانه ای در بدن شما. وقتی فرهنگی را توانسته اید در خودتان هضم کنید، دیگر آن فرهنگ، فرهنگ بیگانه نیست، بلکه جزء فرهنگ خودتان است، چون آن را در افق فرهنگ خودتان درآورده اید.

نقش فرهنگ ها در جهت دادن به علوم

عرض شد این سؤال را باید از ابعاد گوناگون مورد بررسی قرار داد. حتماً می دانید علومی هست که جزء فطریات بشر است و مخصوص به فرهنگ خاص و یا ملت خاصی نیست. هر انسانی در هر قوم و قبیله ای برای کشف واقعیات، سه استعداد دارد که عبارت باشد از؛ «حسّ» برای یافتن محسوسات، و «عقل» برای یافتن «معقولات» و قلب برای یافتن «حقایق».

همه ی شما وقتی به این درخت نگاه می کنید، در موطن «حس» یک چیز می بینید، چه مسلمان باشید چه کافر، چه ایرانی باشید چه غربی، آنچه متفاوت است در تحلیل پدیده ها و رابطه ی آن ها با بقیه ی عوالم است.

در رابطه با مسائل ریاضی و مسائل منطقی هم شما با فطرت و استعداد ذاتی که دارید، موضوع را دنبال می کنید و از این جهت هم فرقی بین اقوام نمی کند، به همین جهت ریاضیات منحصر به قوم و ملتی خاص نیست؛ تمام ملت ها ریاضیات را می فهمند. منطق و فهم منطقی هم مثل ریاضیات است، تفکر فلسفی هم چون مقدماتش مبتنی بر فطریات و اولیات و بدیهیات است، منحصر به قوم خاصی نیست، فطرتِ انسان تصدیق می کند که جزء هر چیز، کوچک تر از کلّ همان چیز است، بعد می آید بر اساس بدیهیات و اوّلیات، تفکر فلسفی می سازد. بعداً