تمدن زایی شیعه صفحه 250

1- سوره ی روم، آیه ی30.

نیست، این دین پایدار است و اکثر مردم نمی دانند. می فرماید: آن روش پایدار و قیم همین روشی است که فطرتْ مدّ نظر تو قرار می دهد.

خصوصیات تمدن تعالی بخش

سؤال: آیا امکان دارد شرایطی فراهم شود که همه ی گرایش های فطری و طبیعی در بستر خودش قرار گیرد و به نتیجه برسد؟

جواب: بله؛ اتفاقاً شرایط صحیح، شرایطی است که همه ی گرایش های فطری و طبیعی را با هم جواب بدهد، ما معتقدیم فرق «بودا» و «اسلام» دقیقاً در همین است. زیباییِ نظر امام خمینی«رحمه الله علیه» در معرفی و ارائه نظام اسلامی همین بود که روشن نمودند در قرن بیستم و بیست ویکم نباید هیچ گرایشی از گرایش های انسان مورد غفلت قرارگیرد وگرنه جمهوری اسلامی پایه گذار تمدن اسلامی نخواهد شد و یک حکومت تک بعدی می شود مثل فرقه ی اسماعیلیه یا طالبان که هرگز به سوی تمدن سازی سیر نخواهد کرد، برعکسِ شیعه که به جهت حکمتی که در آن هست، چنین توانایی را در خود دارد، نمونه ی آن هم امامان شیعه علیهم السلام هستند که هرگز نه خودشان در مسیر افراط و تفریط افتادند و نه علمای شیعه که پیرو آن ها هستند را گرفتار افراط و تفریط کردند. از امام صادق علیه السلام می پرسند: شما چه غذاهایی می خورید؟ می فرمایند: «ما همه ی غذاها را می خوریم، ولی هر بار یک نوع غذا می خوریم»؛ سیاق روایت این است که مثلاً هم غذای گوشتی می خوریم و هم نان و سرکه. «سُفیان ثوری»؛ رهبر صوفیان آن زمان، حتی به امام صادق علیه السلام ایراد می گیرد که چرا ساده زندگی نمی کنند؟ چون امثال سفیان ثوری ها دینداری را در افراطی گری می دانند و لذا تعادل امام صادق علیه السلام را نمی فهمند، ولی آن اسلامی که می تواند پایه ی یک تمدن بزرگ شود حکومتی است به روش امام صادق علیه السلام که همه ی گرایش ها - اعم از فطری یا طبیعی- را در بستر خودش قرار می دهد.

امامان معصوم علیهم السلام فطرت مجسم و انسانیت متعیّن اند و لذا هرچه بیشتر به آن ها نظر کنیم، بیشتر به تعادل خودمان نظر کرده ایم، عمده آن است که ابتدا مطمئن شویم خداوند انسان های معصومی را در زندگی بشر جای داده تا بشریت را به جامع ترین زندگی سوق دهند، وقتی این مسئله روشن شد و وقتی در مرحله ی بعدی به سیره و سخن امام معصوم دست یافتیم، مطمئن