تمدن زایی شیعه صفحه 276

1- سوره ی اعراف، آیه ی 185.

مطلق اند، و نمودِ اشیاء، بریده از بودِ آن ها نیست، همه ی مشکل فرهنگ مدرنیته در این است که اشیاء عالم را به نحو استقلالی می نگرد، مثل این که انسان، تن را جدای از نفس بنگرد، و لذا تمام تحلیل ها و عکس العمل هایش غلط از آب درمی آید و پس از مدتی با بحران روبه رو می شود، چون نتوانسته احوالات انسان را آن طور که واقعاً هست تحلیل کند. به عنوان مثال ما معتقدیم فطرتِ کمال طلبِ انسان جهت روح او را به حقایقِ برتر متوجه می کند و جایگاه آرزوها در درون انسان از چنین فطرتی ریشه می گیرد و دستورات دینی جهت این آرزوها را از دنیایی شدن به معنوی شدن شکل می دهد، حال اگر شما جایگاه و باطن این آرزوها را نشناسید، تصور بفرمایید چگونه آن ها را تحلیل می کنید؟ آیا روانشناسی غربی خاستگاه آرزوها را درست می شناسد که بخواهد درست جهت بدهد و انسان را راهنمایی کند؟! علم غربی هیچ چیزی را به مبنای اصلی خود متصل نمی بیند، آیا متوجه است که طبیعت یک حیات باطنی دارد و دل در ارتباط با طبیعت در هوای اُنس با باطنِ معنوی طبیعت قرار می گیرد؟ و آیا دین و شریعت در آن فرهنگ جایی برای خود دارد تا انسان غربی را راهنمایی کند که چگونه با باطن عالَم اُنس بگیرد؟ یا متأسفانه سعی آن فرهنگ در نفی کلی دین و شریعت است و این موجب ظلمات مضاعف شده است؟

تمدنی برای آرامش و شکوفایی

سؤال: طبق فرمایش شما، با توجه به این که عالم یک کلّ واحد است، هروقت انسان با مرتبه ی پایین عالم وجود مرتبط شد، ولی آن را به عنوان مرتبه ی پایین عالم نشناخت و آن را منقطع از مراتب بالاتر نگاه کرد، به مرتبه ی پایین هم علم پیدا نکرده است؟

جواب: بله، همین طور است، چون از منظر او، این پایین دیگر پایین نیست، بلکه یک واقعیت مستقل است، بدون هیچ باطن و ملکوتی، درست برعکس دعوتی که خداوند به ما پیشنهاد می کند و می فرماید: «أَوَلَمْ یَنظُرُواْ فِی مَلَکُوتِ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ»؛(1) آیا این انسان ها به ملکوت آسمان و زمین و آنچه خدا خلق کرده نمی نگرند؟ پس ملاحظه می فرمایید که اگر از