تمدن زایی شیعه صفحه 389

نظر گرفت. اساساً وقتی نگاهمان به طبیعت نسبت به نگاه غربی، متفاوت باشد از همان ابتدا طوری روی امکاناتمان حساب می کنیم که منجر به بحران در چرخه ی حیات طبیعت نمی شود.

حاکمیت فرهنگ غربی در تکنولوژی

سؤال: چطور می توان علومی که توجه به عالم خارج و سنن جاری در آن دارد را از علومی که جهت گیری غربی دارد تفکیک کرد؟ شما می گوئید در موتور پمپ علاوه بر محاسبات دقیق یک جهت گیری خاص حاکم است، تفکیک این دو برای ما مشکل است.

جواب: چنانچه عنایت بفرمائید علوم واقعی ریشه در ذات عالم وجود و در فطرت ما دارند و ما در راستای تعلیم آن علوم متذکر همان حقایقی می شویم که هماهنگ فطرت ما، در عالم جاری است. به عنوان مثال بنده اگر ریاضیات به شما درس بدهم عملاً چیزی به شما آموزش نداده ام بلکه شما را متذکر قواعد ریاضی کرده ام که در خودتان هست و لذا شما تصدیق می کنید. من وقتی برای شما ثابت کردم مجموعه ی زوایای یک مثلث برابر دو قائمه است، شما از درون خود تصدیق می کنید، ولی وقتی از همان قواعد ریاضی استفاده کردم و به شما یاد دادم چه طور یک دکور برای اتاق تان بسازید عملاً یک سلیقه به شما دادم چون پای دکورساختن به میان آمد، و گرایش خود را به شما تحمیل کردم و شما در منظری وارد شدید که من به شما نشان دادم. غربِ امروزه با تکنولوژی خود سلیقه ها و گرایش های خاصی را در مناسبات فرهنگیِ جوامع حاکم کرده است. و این موضوعِ بسیار ظریفی است که انسان بتواند تفکر را از سلیقه تفکیک کند، اگر گرایشی غیر از حقیقت بینی در انسان پیدا شد تمام استعدادهای خود را در جهت تحقق آن گرایش قرار می دهد، موضوع مهم آن است که آن گرایش، گرایش ناسالمی نباشد، حضرت علی علیه السلام می فرمایند: «کَمْ مِنْ عَقْلٍ اَسیرٍ تَحْتَ هَوَی اَمیر»؛(1) چه بسیار عقلی که اسیر هوس است. در این حالت هوس از عقل و دقائق آن استفاده می کند ولی در جهتی ناسالم.