بررسی احوال فرزندان امام موسی کاظم (علیه السلام) و نقش آنها در تاریخ تشیع صفحه 114

3. اعرجی می گوید: ابراهیم بن موسی در بغداد وفات یافت و جنازه او را به سوی مقابر قریش بردند و در آن جا به خاک سپردند. (1)

با توجه به این نقل ها و استنادات باید گفت به احتمال قوی بارگاه وی در بغداد، در مقابر قریش بوده است.

حمزه بن موسی(علیه السلام)

اشاره

بنابر قول مفید (2) وی برادر پدری احمد بن موسی و محمد عابد است. مادر حمزه «امّ احمد» است. از تاریخ تولد و وفات (یا شهادت) حمزه بن موسی بن جعفر اطلاع دقیقی در دست نیست و در مصادر ترجمه، ذکری از او به میان نیامده و مورخان چیزی در این باره ذکر نکرده اند بحرالعلوم گیلانی می گوید: با بررسی و تحقیقات فراوان از کتب معتبره که در این مورد انجام شد، این نتیجه به دست آمد که وی در حدود سال 204 هجری وفات یافته است. (3) البته وی مدرکی برای اثبات ادعای خود ذکر نمی کند و می گوید آن را در کتاب های معتبر دیده است؛ در حالی که نامی از این کتاب ها ارائه نمی دهد و در نتیجه نمی تواند سندیتی برای دیگران داشته باشد.

1. هجرت به ایران

برخی گفته اند که وقتی امام رضا(علیه السلام) به دستور مأمون، از مدینه به خراسان فرا خوانده شد، حمزه بن موسی در خدمت برادرش علی بن موسی الرضا(علیه السلام) بود و در رفع حوایج امام می کوشید. وقتی که به سوسمر (4) رسیدند، عده ای از

1- (1) . مناهل الضرب، ص427.
2- (2) . الارشاد، ج2، ص244 و اعیان الشیعه، ج28، ص188.
3- (3) . امام زادگان ری، ج1، ص336.
4- (4) . یکی از روستاهایی که معلوم نکرده در کجا واقع است.