بررسی احوال فرزندان امام موسی کاظم (علیه السلام) و نقش آنها در تاریخ تشیع صفحه 176

المنتصر...» و در آخر حدیث آمده: «وعاش زید بن موسی الی آخر خلافه المتوکل ومات ب- «سرّ من رأی». (1)

1-زندگی سیاسی زید

آن چه درباره زید قابل بررسی بیشتر است، زندگی سیاسی وی است. او در زمان مأمون دست به قیام زد و علیه خلیفه عباسی شورید و علیه بنی عباس بسیار سخت گرفت. خانه ها و اموال آنها را آتش زد و کسانی که علامت بنی عباس داشتند، دستور آتش زدن آنها را صادر می کرد. به همین سبب او به «زید النار» معروف گشت و همه مورخان او را با این لقب یاد می کنند. طبری (2)، مسعودی (3)، یعقوبی (4)، شهاب الدین (5)، قاضی نورالله (6) و ابن مسکویه (7)از آن جمله اند.

زید در قیام علویان مشهور به «طالبیون» در سال 199هجری، شرکت داشت. این قیام را ابتدا محمد بن ابراهیم مشهور به «ابن طباطبا» رهبری می نمود. بعد از محمد بن ابراهیم، از جانب ابوالسرایا، محمد بن محمد بن زید به جای او نشست. زید از جانب وی به امور ولایت اهواز منصوب گردید. (8) زید مأموریت یافت که بصره را از چنگ بنی عباس خارج کند، زید عازم بصره گردید و در آن جا بنی عباس و طرفداران آنها

1- (1) . عیون اخبار الرضا، ج2، ص235 و 236.
2- (2) . تاریخ طبری، ج5، ص127 و126.
3- (3) . مروج الذهب، ج3، ص439.
4- (4) . تاریخ یعقوبی، ج2، ص449.
5- (5) . نهایه الارب، ج22، ص196.
6- (6) . مجالس المؤمنین، ص495.
7- (7) . تجارب الامم، ج4، ص118.
8- (8) . تاریخ ابن خلدون، ج3، ص304 و الکامل فی التاریخ، ج4، ص143.