بررسی احوال فرزندان امام موسی کاظم (علیه السلام) و نقش آنها در تاریخ تشیع صفحه 188

هم قیام کرده بود پس از شکست قیام، از مأمون امان گرفت و مأمون هم امان داده بود، ولی بعداً او را مسموم نموده، از بین برد. بنابراین امام رضا(علیه السلام) برای حفظ جان زید این سخنان را در مورد او فرمود تا شر مأمون از سر زید کوتاه شود. (1)

3. در سخنان امام رضا(علیه السلام) بر ضد زید، عبارتی که او را خارج از دین و مذهب بداند، نیست؛ بلکه جملاتی عادی است که زید را نصیحت کرده است. و در مورد کارهایی که انجام داده، مورد نکوهش قرار داده و در مقابل، از جانب زید حرکتی که نشان دهنده بی حرمتی نسبت به امام رضا(علیه السلام) باشد، گزارش نشده؛ نه در مدینه و نه در مرو. اگر موردی در این زمینه بود، گزارش می شد.

4. این روایات از نظردلالت و صدور نیز خدشه دار است. مرحوم آقای خویی این روایات را از نظر دلالت، ضعیف و قابل خدشه می داند و می گوید نمی توان بر این روایات تکیه کرد. (2)

در مرحله بعد، بعضی از راویان این روایات، ضعیف می باشند و قابل اعتماد نیستند؛ مثل سهل بن زیاد که غالی بوده و کذاب (3) و صالح بن ابی حماد که وی نیز ضعیف می باشد. (4)

5-زید و مسائل فرهنگی

در این زمینه زید روایتی را در اثبات امامت نقل می کند:

جعفر، فرزند زید از پدرش و او از پدرش امام کاظم(علیه السلام) و امام

1- (1) . دائره المعارف بستانی، ج2 ص142.
2- (2) . معجم الرجال الحدیث، ج7، ص359.
3- (3) . همان، ج8 ، ص340-337 و جامع الرواه، ج2، ص393.
4- (4) . همان، ج1، ص405.