- پیش گفتار 1
- اشاره 3
- منصور 5
- مهدی عباسی 6
- هارون الرشید 14
- اشاره 25
- فعالیت مکاتب فکری 26
- زندیق 28
- مانوی 29
- شعوبیه 30
- گروه های فکری اسلامی 32
- اشاره 37
- اسامی موجود در منابع خاص 47
- اسامی موجود در منابع متأخر 48
- مقایسه اسامی در قرن سوم و چهارم 49
- امام رضا(علیه السلام) 54
- اشاره 54
- اشاره 54
- 1. امام رضا(علیه السلام) و واقفیان 56
- 2. انگیزه واقفیان 57
- 4. پیامدهای قیام ابن طباطبا 60
- 5. قیام ابن افطس در مدینه 61
- 6. قیام محمد بن جعفر الصادق 62
- 7. امام رضا(علیه السلام) و قیام های علویان 64
- 8. ولایت عهدی 66
- اشاره 70
- قاسم بن موسی(علیه السلام) 70
- 2-وفات قاسم 72
- 1-مهاجرت قاسم 72
- 3-مستحب بودن زیارت قاسم 73
- 4-بارگاه قاسم 73
- جعفربن موسی(علیه السلام) 74
- 1-فعالیت سیاسی عباس 75
- اشاره 75
- 2-رابطهْ عباس و امام رضا(علیه السلام) 77
- اسحاق بن موسی(علیه السلام) 84
- حسین بن موسی(علیه السلام) 86
- اشاره 86
- 1-جایگاه حسین نزد امامان(علیه السلام) 86
- 3-جایگاه روایی حسین بن موسی(علیه السلام) 88
- 4-مدفن حسین بن موسی(علیه السلام) 90
- 5-بررسی اقوال دربارهْ مدفن حسین 90
- بررسی اقوال دربارهْ مدفن هارون 97
- هارون بن موسی(علیه السلام) 97
- اشاره 97
- اشاره 101
- محمد بن موسی(علیه السلام) 101
- بررسی اقوال مدفن محمد بن موسی(علیه السلام) 102
- عبدالله بن موسی(علیه السلام) 108
- اشاره 108
- مدفن عبدالله بن موسی 111
- ابراهیم اصغر بن موسی(علیه السلام) 113
- بررسی اقوال دربارهْ مدفن ابراهیم اصغر 113
- اشاره 113
- 1. هجرت به ایران 114
- حمزه بن موسی(علیه السلام) 114
- اشاره 114
- 2. دلایل هجرت به ایران 115
- 3. بررسی بارگاه حمزه 116
- اشاره 139
- اشاره 140
- ابراهیم بن موسی(علیه السلام) 140
- 1-بررسی اقوال درباره ابراهیم 142
- 2-قیام ابراهیم 144
- 3-وفات محمد بن ابراهیم طباطبا 145
- 4-ولایت بر یمن 155
- 5-ابراهیم و واقفیه 162
- 6-ابراهیم از دیدگاه امام کاظم(علیه السلام) 172
- زید بن موسی(علیه السلام) 174
- اشاره 174
- 1-زندگی سیاسی زید 176
- 2-زید بعد از قیام 178
- 3-زید و امام رضا(علیه السلام) 181
- 4-بررسی روایات 186
- 5-زید و مسائل فرهنگی 188
- اشاره 190
- 1-زندگی احمد بن موسی 191
- 2-ارتباط احمد بن موسی با امام رضا(علیه السلام) 192
- 3-امامت احمد بن موسی 192
- 5-آشکار شدن مزار احمد بن موسی در شیراز 202
- اشاره 218
- 1-جایگاه اسماعیل نزد ائمه 218
- اسماعیل بن موسی(علیه السلام) 218
- 2-اسماعیل در عرصه فرهنگی 219
- 4-بارگاه اسماعیل 220
- 3-جایگاه سیاسی اسماعیل 220
- اشاره 223
- فاطمه معصومه بنت موسی(علیها السلام) 223
- اشاره 223
- 1-هجرت به ایران 226
- 2-علل هجرت به قم 227
- 3-ورود به قم 230
- 5-شخصیت علمی فاطمه معصومه(علیها السلام) 234
- 6-بیت النور 237
- 7-بابلان 238
- فاطمه صغری بنت موسی(علیها السلام) 240
- فاطمه اخری بنت موسی(علیها السلام) 241
- اشاره 243
- بررسی مدفن حکیمه خاتون 244
- اشاره 245
- زینب بنت موسی(علیها السلام) 245
- بررسی شهرت زینبیّه 247
- آمنه بنت موسی(علیها السلام) 252
حکیمه بنت موسی(علیها السلام)
اشاره
حکیمه، یکی از دختران با فضیلت امام کاظم(علیه السلام) است که در شمار محدثه های مورد اطمینان و ثقه آمده است. (1) حکیمه بانویی دانشمند، عابد و صالح بوده که عمری طولانی نیز داشته است. او از اصحاب برادرش امام رضا(علیه السلام) و از راویان حدیث آن حضرت به شمار می رود. نام وی در اکثر کتب رجال و انساب ذکر شده و از او تجلیل شده است، حکیمه را از زنان برجسته و صاحب نفوذ خاندان رسالت و از بزرگان سادات و علویین عصر خویش به شمار آورده اند. روایات او در بیشتر کتاب های شیعه، نقل شده است. (2)
حکیمه می گوید: در ماه رمضان سال 195 قمری برادرم امام رضا(علیه السلام) برای کمک به زایمان همسر خویش «سبیکه» که خود او را «خیزران» می نامید، مرا دعوت کرد و فرمود: ای حکیمه! امشب نزد همسرم خیزران باش؛ قابله همراه توست؛ زیرا امشب فرزندی برای من متولد می شود. آن گاه برادرم ما را در اتاقی قرار داد و چراغی برای ما روشن کرد. درب اطاق را بست و خود بیرون رفت. اما وقتی کودک به دنیا آمد، چراغ اطاق خاموش شد و ما نگران شدیم، ولی بعد دیدیم نور آن نوزاد ما را از چراغ بی نیاز می کند. تازه کودک را در دامن خود گذاشته بودم که امام رضا(علیه السلام) وارد اطاق شد و کودک خویش را که نام او «محمد» تعیین شده بود، در آغوش گرفت و گونه هایش را بوسید و آن گاه او را در گهواره گذاشت و نگه داری او را به من سپرد. همین که روز سوم ولادت کودک رسید، او چشم باز کرد و در حالی که به جانب آسمان می نگریست، با
1- (1) . معجم الرجال الحدیث، ج23، ص187.
2- (2) . مناقب ابن شهر آشوب،ج4، ص344.