- پیش گفتار 1
- اشاره 3
- منصور 5
- مهدی عباسی 6
- هارون الرشید 14
- اشاره 25
- فعالیت مکاتب فکری 26
- زندیق 28
- مانوی 29
- شعوبیه 30
- گروه های فکری اسلامی 32
- اشاره 37
- اسامی موجود در منابع خاص 47
- اسامی موجود در منابع متأخر 48
- مقایسه اسامی در قرن سوم و چهارم 49
- امام رضا(علیه السلام) 54
- اشاره 54
- اشاره 54
- 1. امام رضا(علیه السلام) و واقفیان 56
- 2. انگیزه واقفیان 57
- 4. پیامدهای قیام ابن طباطبا 60
- 5. قیام ابن افطس در مدینه 61
- 6. قیام محمد بن جعفر الصادق 62
- 7. امام رضا(علیه السلام) و قیام های علویان 64
- 8. ولایت عهدی 66
- قاسم بن موسی(علیه السلام) 70
- اشاره 70
- 2-وفات قاسم 72
- 1-مهاجرت قاسم 72
- 3-مستحب بودن زیارت قاسم 73
- 4-بارگاه قاسم 73
- جعفربن موسی(علیه السلام) 74
- 1-فعالیت سیاسی عباس 75
- اشاره 75
- 2-رابطهْ عباس و امام رضا(علیه السلام) 77
- اسحاق بن موسی(علیه السلام) 84
- 1-جایگاه حسین نزد امامان(علیه السلام) 86
- حسین بن موسی(علیه السلام) 86
- اشاره 86
- 3-جایگاه روایی حسین بن موسی(علیه السلام) 88
- 4-مدفن حسین بن موسی(علیه السلام) 90
- 5-بررسی اقوال دربارهْ مدفن حسین 90
- بررسی اقوال دربارهْ مدفن هارون 97
- اشاره 97
- هارون بن موسی(علیه السلام) 97
- محمد بن موسی(علیه السلام) 101
- اشاره 101
- بررسی اقوال مدفن محمد بن موسی(علیه السلام) 102
- عبدالله بن موسی(علیه السلام) 108
- اشاره 108
- مدفن عبدالله بن موسی 111
- ابراهیم اصغر بن موسی(علیه السلام) 113
- بررسی اقوال دربارهْ مدفن ابراهیم اصغر 113
- اشاره 113
- 1. هجرت به ایران 114
- حمزه بن موسی(علیه السلام) 114
- اشاره 114
- 2. دلایل هجرت به ایران 115
- 3. بررسی بارگاه حمزه 116
- اشاره 139
- اشاره 140
- ابراهیم بن موسی(علیه السلام) 140
- 1-بررسی اقوال درباره ابراهیم 142
- 2-قیام ابراهیم 144
- 3-وفات محمد بن ابراهیم طباطبا 145
- 4-ولایت بر یمن 155
- 5-ابراهیم و واقفیه 162
- 6-ابراهیم از دیدگاه امام کاظم(علیه السلام) 172
- اشاره 174
- زید بن موسی(علیه السلام) 174
- 1-زندگی سیاسی زید 176
- 2-زید بعد از قیام 178
- 3-زید و امام رضا(علیه السلام) 181
- 4-بررسی روایات 186
- 5-زید و مسائل فرهنگی 188
- اشاره 190
- 1-زندگی احمد بن موسی 191
- 2-ارتباط احمد بن موسی با امام رضا(علیه السلام) 192
- 3-امامت احمد بن موسی 192
- 5-آشکار شدن مزار احمد بن موسی در شیراز 202
- اشاره 218
- 1-جایگاه اسماعیل نزد ائمه 218
- اسماعیل بن موسی(علیه السلام) 218
- 2-اسماعیل در عرصه فرهنگی 219
- 4-بارگاه اسماعیل 220
- 3-جایگاه سیاسی اسماعیل 220
- فاطمه معصومه بنت موسی(علیها السلام) 223
- اشاره 223
- اشاره 223
- 1-هجرت به ایران 226
- 2-علل هجرت به قم 227
- 3-ورود به قم 230
- 5-شخصیت علمی فاطمه معصومه(علیها السلام) 234
- 6-بیت النور 237
- 7-بابلان 238
- فاطمه صغری بنت موسی(علیها السلام) 240
- فاطمه اخری بنت موسی(علیها السلام) 241
- اشاره 243
- بررسی مدفن حکیمه خاتون 244
- اشاره 245
- زینب بنت موسی(علیها السلام) 245
- بررسی شهرت زینبیّه 247
- آمنه بنت موسی(علیها السلام) 252
2- وضعیت فرهنگی عصر امام کاظم (علیه السلام)
اشاره
بررسی وضعیت فرهنگی عصر امام کاظم(علیه السلام) از اهمیت بسیاری برخوردار است؛ چرا که ایشان وارث علمی و فرهنگی پربار ائمه پیشین به ویژه امام باقر(علیه السلام) و امام صادق(علیه السلام) است. با وجود تقیهْ حضرت و شیعیان و با توجه به فشار سیاسی و اجتماعی بر آنها اما از نظر فرهنگی در مقایسه با دیگر مسلمانان، از وضعیت برتری برخوردار بودند؛ چرا که تلاش های علمی و فرهنگی امام باقر(علیه السلام) و امام صادق(علیه السلام) پشتوانهْ فرهنگی قدرتمندی را برای شیعیان فراهم آورده بود. از این رو بررسی وضعیت فرهنگی این دوره حائز اهمیت است:
به طور کلی در این بخش به موضوعات مرتبط زیر پرداخته خواهد شد:
1. وضعیت فرهنگی دستگاه خلافت عباسی؛
2. فعالیت گروه ها و مکاتب فکری؛
3. به وجود آمدن فرقه های جدید در میان مسلمانان.
عصر عباسی، در بیشتر دوره ها از نظر فرهنگی دچار انحطاط بود. هرزگی و بی بندوباری به اوج رسیده بود و مردم در آن روزگار، بیشتر به لهو و لعب و کام جویی از تمام انواع محرمات همچون شرب خمر، قمار