شیعیان عربستان صفحه 169

د) مشاهده:

از عرب های اصیل هستند که در مکه و مدینه ساکن اند. تعدادشان از قبیله های قبلی کمتر است. نویسنده و محدث، «محمدبن عیسی مشهدی» از طایفه «آل مشهدی» از این قبیله است.

توصیف مدینه

سفرنامه «تحفه

الحرمین» در سال 1306 ه- . ش در بمبئی به چاپ رسید و در سال 1362 ه- . ش در تهران افست شد. ارزش این سفرنامه به دلیل اشتمال آن بر اطلاعات گرانبهای تاریخی، اجتماعی و فرهنگی، بسیار والا است. حق، آن است که با تحقیقی نیکو و با حروفی زیبا به زیور طبع آراسته شود. چاپ قبلی سنگی و چاپ تهران نیز افست همان است.

باید دانست که سنت سفرنامه نویسی در اصل، میان مسلمانان ریشه داشت؛ مانند: سفرنامه های ابودلف، ناصر خسرو، ابن جبیر و ابن بطوطه؛ اما با این حال در دوره معاصر و تحت تأثیر سفرنامه های فراوان خارجی ها، رجال ایرانی نیز بدین کار همت گماشتند و آثاری از خود در زمینه سفر به عتبات، حرمین شریفین، اروپا و هند بر جای گذاشتند. یکی از این سفرنامه ها، کتاب حاضر است((1)) که ما تنها در باب بقیع و مدینه اطلاعاتی را از آن استخراج و عرضه می کنیم.

او در دهه اول محرم سال 1306 وارد مدینه می شود. او ابتدا به توصیف مسجد می پردازد و اطلاعات نسبتا دقیقی از وضع کلی مسجد و نیز سوابق