شیعیان عربستان صفحه 220

برخی از این علما، روش استادشان را ادامه دادند؛ مانند، «محمدبن نمر» که دو مدرسه در عوامیه و دبابیه تأسیس کرد و اوقافی را برای آن اختصاص داد. همچنین مانند «عبدالله معتوق» که در جزیره تاروت مدرسه علمیه بنا کرد.

بسیاری از طلاب در حین تحصیل به تعداد دیگری از طلاب سطوح پایین تر درس می دهند. به همین سبب، زمانی رسید که قطیف، مهد علما و فضلایی شد که در حرکت علمی، فکری و ادبی عربستان مؤثر بودند؛ عالمانی همچون علی عبدالجبار (متوفای 1387 ه- . ق)، برادرش سلیمان (متوفای 1266 ه- . ق)، علی قدیمی (متوفای، 1340 ه- . ق)، عبدالله علی بدر (متوفای 1324 ه- . ق)، محمدبن نمر (متوفای 1348 ه- . ق)، عبدالله معتوق (متوفای 1362 ه- . ق)، جعفر ابوالمکارم (متوفای 1342 ه- . ق)، علی ابوعبدالکریم خنیزی (متوفای 1363 ه- . ق)، سید ماجد عوامی (متوفای 1267 ه- . ق)، علی حجی (متوفای 1376 ه- . ق)، فرج عمران متوفای 1398 ه- . ق) و محمد صالح مبارک (متوفای 1395 ه- . ق).

وضعیت اجتماعی شیعیان عربستان

بررسی تمدن و فرهنگ هر جامعه ای تا حدودی گویای وضعیت اجتماعی آن در ادوار مختلف تاریخ است. تاریخ کهن صحرای حجاز حکایت از آن دارد که جزیرهًْ العرب بر پایه روابط قبیله ای استوار بوده است. با اینکه در طلوع و صدر اسلام این منطقه مرکز جهان اسلام بود، به دلیل آداب و رسوم فراوان قبیله ای، هرگز تمدن اسلامی در این منطقه به فرهنگ عمومی جامعه تبدیل نشد. شاکله اصلی و ساختار اجتماعی عربستان را عوامل مذهب، تعصبات و روابط قبیله ای و عشیره ای با ساختار ملوک الطوایفی تشکیل داده است.