شیعیان عربستان صفحه 229

به همین علت، عنصر اساسی و انسان ساز فرهنگ اهل بیت علیهم السلام مجال شکل گیری در ابعاد مختلف اجتماعی را پیدا نکرده است. واضح است که هیچ گاه شیعیان در تشکیلات رسمی دولتی و حکومتی عربستان، در دوران معاصر جایگاهی نداشته اند؛ موقعیتی که بتوان فرهنگ اهل بیت علیهم السلام را به صورت گسترده و فراگیر توسعه داد.

شیعیان با وجود شرایط و حالت فوق العاده تقیه و خسارات فراوان جانی، مالی و ناموسی، آداب و رسوم پسندیده ای را ارائه کرده اند. مردان، اغلب پیراهن سفید می پوشند، آراستگی خوبی دارند و حضور زنان و دختران در محافل عمومی و مساجد با شرایط اسلامی مانعی ندارد.

ایشان در ازدواج برای رأی و نظر دختران احترام قائل اند؛ سلام کردن نزد شیعیان نیکوست و پاسخ به آن را واجب می دانند. آنها به همدیگر احترام می گذارند و یکدیگر را با الفاظ سید و سیده صدا می کنند، آنها با وجود بیم و ترس از لطمه های وهابیت، در عزای عزیزان خویش می گریند.

اهل تشیع؛ مجالس فاتحه، ترحیم و بزرگداشت دارند. آنها با اهل خانه و خانواده صمیمت دارند و به تفریحات سالم خانوادگی اهمیت می دهند. مهمان نوازی از خصوصیات بارز شیعیان است که بهترین علامت آن حاضر کردن گوسفند کامل و بریان میان سفره است. قهوه عربی به همراه هل دم شده، نوشیدنی رسمی پذیرایی در مجالس و مهمانی هاست.

در محاوره و گفتگوهای روزانه آنها، نام خداوند، طلب رحمت، شکر، هدایت و طلب عاقبت به خیری برای خویش و دیگران بسیار تکرار می شود. اگر چه گفتن اذان و اقامه جماعت برای آنان ممنوع است؛ اما در صورت امکان دریغ