شیعیان عربستان صفحه 262

از تعصب های مذموم، بیجا، بدون تحقیق و به دور از واقعیت ارباب ملل و نحل، نشأت می گیرد؛ زیرا اولاً: او با «هشام بن عمرو فوطی» که فرقۀ هشامیه منسوب به وی است و دارای عقاید باطلی بود، اشتباه گرفته شده است؛((1))

ثانیاً: بسیاری از عقاید منسوب به هشام بن حکم - در صورت صحت - مربوط به روزگار قبل از تشرف او به خدمت امام جعفر صادق علیه السلام و تلمذ در محضر ایشان است. در آن روزگار او از پیروان «جهم بن صفوان»((2)) به شمار می رفت.

حسادت برخی از هم ردیفان او و پیچیدگی مسائل اعتقادی اسلام و درک نشدن صحیح اندیشه های کلامی او سبب شد، هنگامی که افتخار شاگردی امام جعفر صادق علیه السلام را داشت، در معرض اتهام و تکفیر قرار گیرد.

گروهی از اصحاب که عبارت بودند از: هشام بن حکم، هشام بن سالم، جمیل دراج، عبدالرحمان بن حجاج، محمدبن حمران، سعیدبن عزوان و عده ای دیگر که در مجموع حدود 15 نفر بودند، در مجلسی اجتماع کردند. آنان از هشام بن حکم تقاضا کردند که با هشام بن سالم، دربارۀ توحید و صفات خداوند مناظره کند تا ببیند که کدام یک در احتجاج نیرومندتر هستند. هشام بن سالم مناظره را مشروط به حکمیت محمدبن عمیر قبول کرد.

مناظره شروع شد و سخن به جایی رسید که هشام بن حکم، کلام خدا را