شیعیان عربستان صفحه 263

که به وسیلۀ ایجاد صوت صورت می گیرد، به زدن عود (یکی از آلات موسیقی) تشبیه کرد. عبدالرحمان بن حجاج به هشام بن حکم گفت: «بالله العظیم که کفر گفتی و از طریق عقل منحرف شدی، وای بر تو!»((1))

امام جعفر صادق علیه السلام و ائمه بعد از ایشان، در برابر این اتهام و دیگر اتهام ها که مبنی بر تکفیر، طرد و لعن او بود، از هشام دفاع کردند. آن حضرت درباره هشام بن حکم چنین می فرماید:

هشام بن حکم، مراقب و نگهبان حق ما و مؤید صدق ما و نابودکننده دشمنان ما است. کسی که از او پیروی کند، از ما پیروی کرده است و کسی که با او مخالفت و دشمنی کند با ما مخالفت و دشمنی کرده است.((2))

همچنین امام رضا علیه السلام در پاسخ به سؤالی که سلیمان بن جعفر از آن حضرت درباره هشام ابن حکم می پرسد، چنین پاسخ فرمود:

خدایش رحمت کند! بندۀ خیرخواهی بود، اصحابش بر او حسد بردند و او را آزردند.((3))

بزرگان دینی در سند و دلالت بعضی از روایات که عقاید هشام در آنها مذمت شده اند، مناقشه کرده اند.((4))

افزون بر آن، برخی از علمای طراز اول و بزرگان دین، مانند: سید رضی+

1- ) کتاب هشام بن حکم، ص 75.
2- ) تنقیح المقال، ج 3، ص 297.
3- ) همان.
4- ) ر . ک: حیدر، الامام صادق و المذاهب الاربعه، ج 2، ص 100؛ و معجم رجال خویی، ج 19، صص 289 و 286.