- مقدمه مؤلف 1
- فصل اول :قدمت سرزمین حجاز (عربستان) 5
- بخش اول: موقعیت استراتژیک عربستان 5
- اشاره 5
- پیشینه تاریخی 7
- موقعیت جغرافیایی 9
- منابع و ذخایر 10
- فصل دوم:موقعیت اقتصادی 12
- شهرها و بنادر مهم 12
- اقتصاد 15
- شهرهای نفت خیز 15
- فصل سوم:موقعیت فرهنگی 16
- نقش دین و مذهب 16
- آیین و عقاید وهابیت 16
- سازمان های مهم مذهبی 20
- نظام آموزشی 21
- وضعیت اجتماعی 22
- قدرت و حاکمیت 24
- فصل چهارم:موقعیت سیاسی 24
- قانون 25
- سیاست خارجی 25
- دوران حکومت سعودی ها 27
- حاکمان سعودی 31
- حاکمان دوره اول آل سعود 32
- حاکمان دوره دوم آل سعود 33
- حاکمان دوره سوم آل سعود 33
- نسب نامه خاندان سعودی 34
- موقعیت کلی شیعیان در جامعه عربستان 35
- دوم: بخش فرهنگی 35
- اول: بخش سیاسی 35
- بخش دوم: شیعه و تشیع 36
- فصل اول :شیعه و تشیع 36
- مفهوم شیعه 36
- شیعه در اصطلاح 38
- از خلافت امام علی علیه السلام تا دوران سعودی ها 40
- سابقه و تقدم شیعیان 42
- اعتقادات شیعیان 59
- فصل دوم:اصول و مبانی اعتقادی تشیع 59
- مبانی و اندیشه سیاسی تشیع 62
- مبانی عقیدتی شیعیان 63
- اثبات حقانیت تشیع 64
- مستندات روایی اصول و مبانی اعتقادی شیعه 64
- علی علیه السلام خلافت را زینت داد 75
- کثرت مناقب و فضایل علی علیه السلام در اسلام 75
- علی علیه السلام تقسیم کننده بهشت و جهنم 76
- هیچ کس را با خاندان علی علیه السلام نمی توان سنجید 76
- جعل فضایل درباره مخالفان علی علیه السلام 77
- دشمنی با تشیع 77
- شیعه در حجاز (عربستان) 79
- بخش سوم: شیعیان عربستان 79
- فصل اول:مناطق شیعه نشین 79
- پراکندگی شیعیان 82
- تاریخچه منطقه شرقیه (قطیف، دمام، احساء و...) 83
- اشاره 87
- سکونت شیعیان عربستان 87
- اشاره 89
- شیعه در احساء 89
- روستاهای شیعه نشین احساء 90
- شیعیان هفوف 98
- اشاره 98
- طوایف شیعی هفوف 99
- دیگر طوایف هفوف 101
- شیعه در مبرز 102
- اشاره 102
- طوایف شیعی مبرز 102
- دیگر طوایف شیعی مبرز 103
- اشاره 103
- شیعه در قطیف 103
- طوایف شیعی قطیف 104
- ویژگی های اقتصادی قطیف و احساء 114
- برخی طوایف سیهات 116
- اشاره 116
- شیعه در سیهات 116
- طوایف دیگر سیهات 118
- شیعه در صفوی 119
- اشاره 119
- حسینیه های منطقه سیهات 119
- طوایف منطقه صفوی 120
- طوایف دیگر صفوی 123
- شیعه در تاروت 123
- اشاره 123
- طوایف جزیره تاروت 123
- طوایف دیگر تاروت 128
- شیعه در عوامیه 129
- اشاره 129
- طوایف شیعه عوامیه 130
- طوایف دیگر عوامیه 131
- شیعه در آجام (اوجام) 132
- اشاره 132
- طوایف دیگر آجام 132
- اشاره 133
- شیعه در قدیح 133
- طوایف دیگر قدیح 135
- طوایف ام حمام 135
- شیعه در ام حمام 135
- اشاره 135
- طوایف دیگر ام حمام 136
- طوایف دیگر حبش 137
- اشاره 137
- شیعه در حبش 137
- طوایف حبش 137
- طوایف خویلدیه 138
- شیعه در جارودیه 138
- شیعه در خویلدیه 138
- اشاره 138
- اشاره 139
- طوایف توبی 139
- شیعه در توبی 139
- دیگر طوایف خویلدیه 139
- طوایف دیگر حلّه محیش 140
- اشاره 140
- اشاره 140
- شیعه در حلّه محیش 140
- شیعه در ملاحه 140
- طایفه ای از حله محیش 140
- شیعه در بحاری 141
- طوایف بحاری 141
- اشاره 141
- اشاره 141
- شیعه در شویکه 141
- طوایف ملاحه 141
- شیعه در عنک 141
- اشاره 142
- 2. هجرت به خوزستان ایران: 142
- مهاجرت های بزرگ شیعیان از منطقه 142
- 1. هجرت به عراق: 142
- طوایف دیگر عنک 142
- 3. هجرت به کویت: 143
- اشاره 145
- قبایل شیعه 145
- قبایل سنی 145
- 4. هجرت به بحرین: 145
- احساء، قطیف و مهاجرت 146
- 5. هجرت به قطر و امارات متحده عربی: 146
- منطقه الثار و شیعیان زیدی 155
- قبایل و طوایف شیعه مدینه 156
- اشاره 157
- مدینه 157
- شیعه در مدینه منوره 167
- اشاره 167
- الف) نخاوله: 167
- ب) اشراف: 168
- ج) قبیله های حرب و جهینه (حروب): 168
- د) مشاهده: 169
- توصیف مدینه 169
- 2. قبا: 174
- 1. مرکز مدینه (جنوب حرم حضرت رسول صلی الله علیه و آله ): 174
- 4. حی العوالی: 174
- 3. قربان: 174
- مناطق شیعه نشین مدینه منوره 174
- برخی روستاهای شیعه نشین مدینه منوره 175
- شیعه در نجران 176
- شیعه در حائل 177
- بقیع 178
- اعتقاد وهابی ها درباره پیامبر صلی الله علیه و آله ؛ 179
- گریه رسول خدا صلی الله علیه و آله و ماریه در کنار بستر ابراهیم علیه السلام 181
- گریه رسول خدا صلی الله علیه و آله هنگام تکفین ابراهیم 182
- گریستن رسول خدا صلی الله علیه و آله و مسلمانان کنار قبر 183
- کیفیت دفن 183
- نصب سنگ و ریختن آب بر قبر ابراهیم علیه السلام 184
- زیارت پیامبر صلی الله علیه و آله از مرقد مطهر مادرشان 187
- گریه از دیدگاه فقه اهل سنت 189
- اختلاف نظر در مقام عمل 190
- خلیفه دوم و مخالفت با گریه 191
- اهتمام رسول اللّه صلی الله علیه و آله به زیارت و حفظ قبور 194
- تعداد ساکنان منطقه 196
- پیروی مسلمانان از سنت رسول خدا صلی الله علیه و آله 196
- تعداد جمعیت در گذشته و حال 199
- چگونگی اشغال احساء و پیامدهای آن 206
- اشغالگری 206
- اشغال قطیف 209
- سقوط و اشغال منطقه شرق در آیینه اسناد و مدارک انگلستان 210
- توجیه اشغالگری 211
- عوامل و دلایل سقوط 212
- گستره نفوذ شیعیان عربستان 214
- فصل دوم:وضعیت فرهنگی - اجتماعی 214
- رشد جمعیتی، مشارکت بیشتر، احقاق حقوق 215
- پیشینه تاریخی مذهب تشیع در منطقه 216
- مراحل تحصیل طلاب علوم دینی شیعه در عربستان 217
- کتاب های این روش 218
- وضعیت اجتماعی شیعیان عربستان 220
- شیعه و جنبش اخوان 222
- اوضاع بهداشتی شیعیان منطقه 227
- شبکه حمل و نقل 227
- آموزش 227
- اقتصاد و کشاورزی احساء 227
- آداب و رسوم شیعیان 228
- شیعه در عصر نفت (1938 - 1990 م) 230
- شیعیان در معرض تبعیض وهابیت 232
- فصل سوم:تبعیض ها، محدودیت ها و مظلومیت های شیعیان 232
- اشاره 232
- تبعیض مذهبی 233
- تبعیض فرهنگی 233
- تبعیض قانونی 234
- تبعیض اقتصادی 234
- محدودیت ها و مظلومیت ها 235
- 1. محدودیت های فرهنگی 235
- اشاره 235
- مظلومیت تشیع 236
- تبلیغات بر ضد شیعه در آثار و کتب وهابیت 238
- تکفیر امام علی علیه السلام 241
- تکفیر ائمه اطهار علیهم السلام 242
- تکفیر قیامها و نهضت های اصیل شیعی 243
- تکفیر شیعیان 244
- استعمار و فرقه سازی 247
- تفرقه، نقشه استعمار 248
- تکفیر دوستداران ائمۀ اطهار علیهم السلام 252
- بهانه تکفیر 254
- کینه توزان و بدخواهان 256
- سیاست ستمگرانه 260
- علما و بزرگان 261
- اشاره 266
- 2. محدودیت های اقتصادی شیعیان 266
- فاطمه سلام الله علیها ، علی علیه السلام و عباس و درخواست سهم خود از ترکۀ پیامبر صلی الله علیه و آله 267
- 2. آموزش 271
- اشاره 271
- اهمال کاری در مناطق شیعه 271
- 3. راه ها 271
- 1. خدمات بهداشتی 271
- 4. کشاورزی 272
- 5. مخابرات 272
- تلاش برای رفع کمبودها 273
- اشاره 275
- اقسام مالیات 275
- الف) مالیات بر شیلات 275
- ب) مالیات جهاد 276
- ج) باج 277
- و) مطرحانیه 277
- د) أرضیه 277
- ه) غواصیه 277
- تقسیم زمین های شیعیان بین هیئت حاکمه 278
- اموال مصادره شدۀ شیعیان در احساء و قطیف 279
- مصادرۀ سلاح و اسب 280
- 3. محدودیت های سیاسی شیعیان 280
- اشاره 280
- تاریخ سیطرۀ سیاسی وهابیت بر شیعیان 281
- گسترش وهابیت تخریب مقدسات 284
- شکست وهابیان 285
- کودتای وهابیت و حمایت انگلستان 286
- تخریب مجدد مدینه و بارگاه ائمه علیهم السلام: 287
- سرکوب مجدد شیعیان 289
- ظلم مجدد به جای رحم و شفقت 290
- وضعیت شیعیان پس از انقلاب اسلامی ایران 291
- رسانه های عمومی و مطبوعات 293
- جلوگیری از مشارکت شیعیان در مؤسسات دولتی عربستان 294
- محاکم قضایی شیعه 299
- اشاره 299
- الف) مطامع مالی و دنیوی 301
- ب) تقابل جدی آیین اسلام با آداب و رسوم وهابیت 307
- ج) تحریف واقعیات 308
- فصل چهارم:توانایی های شیعیان 310
- رستاخیز شیعه 310
- بیداری شیعیان عربستان 311
- برتری های مذهبی و فرهنگی 315
- مبارزات شیعیان 316
- برخی از پیامدهای انقلاب 1979 م 318
- شیعه و تغییرات منطقه ای 319
- شیعه و شکل گیری جنبش های ملی در عربستان 320
- عواقب خطرناک عملکرد وهابیت 321
- امید و قدرت شیعیان 323
- آثار تاریخی و فرهنگی شیعیان 325
- الف) آثار تاریخی مدینه 325
- ب) آثار تاریخی و مذهبی شیعیان در مکه 329
- ج) آثار تاریخی و فرهنگی در منطقه الشرقیه 330
- فصل پنجم:علما و مشاهیر تشیع در عربستان 332
- اشاره 332
- شیخ ناصربن محمد الجارودی 334
- ابن معصوم مدنی 337
- شیخ حسین القدیحی البلادی 340
- احمدبن سلمان الکوفی 344
- راهکارهای رهایی شیعیان 348
- بخش چهارم:رهایی شیعیان از محدودیتها و مظلومیتها 348
- اشاره 354
- فصل اول:راهکارهای کوتاه مدت 354
- جنبش ها و فعالیت های سیاسی شیعیان 356
- شیعه و جنبش سلفی گری 357
- شیعه و سازمان انقلاب اسلامی 360
- دیدگاه جریانات شیعه و سلفی درباره یکدیگر 361
- سازمان انقلابیون پیشگام 363
- کمیته بین المللی دفاع از حقوق بشر در خلیج و شبه جزیره 364
- دیگر جنبش های شیعی 365
- اشاره 367
- ب) فرهنگی 367
- مطالبات و خواسته ها 367
- الف) سیاسی 367
- ج) اجتماعی 368
- مطالبات شیعیان از حکومت 369
- معرفی صحیح تشیع و اهل بیت علیهم السلام 370
- اوصاف شیعیان اهل بیت علیهم السلام 371
- احتجاج و مقاومت 378
- تقوا و زهد شیعیان 379
- منطق و استدلال 380
- راهکار سیاسی در روابط بین دو کشور 381
- مطالبه حقوق با کمک سازمان های بین المللی 382
- استفاده از فرصت و موقعیت 383
- کشف توطئه ای عظیم بر ضد مکتب تشیع 384
- هوشیاری در مقابل توطئه ها 384
- تبیین نقش شیعیان در پیشبرد علوم مثل شیمی و... 390
- شیعه؛ اسلام حقیقی 393
- شیعه پیرو سنت رسول اللّه صلی الله علیه و آله 393
- توضیح و تبیین حقایق مورد اختلاف 395
- بیان حقیقت شفاعت 395
- شفاعت از دیدگاه صحابه 396
- ویژگی های برتر شیعیان 397
- سابقه و تقدم شیعیان بر اهل سنت 399
- اقتدا به روحانیت مسئول 416
- حرکت در مسیر راستین با یاری بزرگان تشیع 417
- تعاون و همکاری 419
- اشاره 420
- فصل دوم:راهکارهای بلند مدت 420
- ضرورت اتحاد و همبستگی در جوامع اسلامی و شیعی 422
- راه های رسیدن به وحدت 424
- کسب دانش 426
- دگرگونی فرهنگی 428
- گسترش فرهنگ تشیع به وسیله چاپ و نشر 429
- مبارزه و دفاع از تشیع تا سرحد شهادت 432
- رشد جمعیتی عربستان 434
- فهرست منابع 436
برای شناخت ابعاد مختلف جوامع شیعی عربستان باید از پیشینه و تاریخ آنها آگاهی داشته باشیم. نوشته حاضر در صدد بیان مطالب تاریخی نیست؛ اما شناخت تاریخ دور و نزدیک شیعیان، به شناخت، بررسی گستره نفوذ، عوامل و اسباب بازیابی هویت مستقل و مقدس شیعیان، کمک شایانی خواهد کرد.
شیعیان عربستان دارای هویت مستقل شیعی و سابقه تاریخی درخشانی هستند. آنان به خوبی می دانند که میراث دار سلف صالحی هستند که از بزرگان صدر اسلام محسوب شده اند. بزرگان شیعه در بلاد حجاز (عربستان) در زمان بعثت رسول خدا صلی الله علیه و آله و ادامه روند شکوفایی اسلام، آن چنان قداست و عظمتی از خود نشان دادند که لیاقت یافتند تا منابع روایی اسلام پر از فضایل و مناقب این یاوران همیشگی پیامبر صلی الله علیه و آله باشد.
از آن جمله اند: ابوذر غفاری، مقداد، عمار یاسر، مالک اشتر، و حتی سلمان فارسی ایرانی که در کنار پیامبر بود و مدال افتخار «السلمان منا اهل البیت» را به دست آورد. بنابراین شیعیان در نقاط مختلف جهان - از هر فرقه و گروهی که باشند - نسبت به پیشینیان تشیع در عربستان، ابراز مودت و محبت فراوان کرده، آنها را تقدیس می کنند.
امید و قدرت شیعیان
مذهب تشیع، مذهب خاصی است که کمتر شناخته شده است. در جهان اسلام به جز ایران [که تشیع در آن به اوج عظمت خود رسیده است]، جوامع شیعی، چه در عرصه سیاسی و چه در عرصه اجتماعی؛ در اقلیت، اما در حال بیداری هستند. این اقلیت ها از جمعیت هایی تشکیل شده اند که به طور مداوم در حاشیه و تحت سلطه اهل سنت بوده اند.