- مقدّمه استاد سیّد محمّد جواد مهری 1
- اشاره 12
- اشاره 52
- نخست:خارج کردن مخالفان از صحنۀ اقتصادی و فلج کردن آنها 53
- دوم:برکناری و فلج کردن مخالفان از بعد اجتماعی 55
- سوّم:بیرون راندن مخالفان از صحنۀ سیاسی 58
- اشاره 73
- دلایل 76
- پس راه حل چیست؟! 193
- پس راه حلّ چیست؟ 194
- اشاره 202
- نخست-سنت خلفای راشدین 203
- دوم:سنت همۀ صحابه 206
- سوّم:سنت تابعین(علمای اثر) 207
- چهارم:شیوۀ فرمانروایان 209
- پنجم:دیگر منابع فقه،نزد«اهل سنّت» 212
- اشاره 240
- یادآوری ضروری 245
- ب-کتابهای متفرقه: 267
- أ-کتابهای دکتر محمد تیجانی: 267
مرز آن توقف کنند؟
و اگر دو خلیفۀ نخست(ابو بکر و عمر)چنانکه در بحثهای پیشین آمد، با نصوص قرآنی و نبوی مخالفت کرده اند،پس چگونه کسانی که پس از آنها می آیند،به این نصوص که دگرگون شده و تغییر یافته و آثار آن از میان رفته پایبند باشند؟
و اگر فقهای«اهل سنّت و جماعت»برای فرمانروایان اجازه می دهند که در دین خدا آنچه می خواهند بگویند،شگفت آور نیست اگر ذهبی از آنان پیروی کند.
در طبقات الفقهاء آمده است که سعید بن جبیر گفت:از عبد الله بن عمر پرسیدم حکم ایلاء چیست؟
گفت:آیا می خواهی بگویند:ابن عمر چنین گفت و ابن عمر چنان گفت؟!
گفتم:آری،و به گفتۀ تو خشنود و قانع می شویم.
ابن عمر گفت:در این باره باید فرمانروایان سخن بگویند،بلکه خدا و رسول و کسی که از آنان خبر می دهد،باید سخن بگوید.
و از سعید بن جبیر روایت شده که گفت:رجاء بن حیاه از داناترین فقهای شام شمرده می شد،ولی هرگاه او را غربال می کردم،می دیدم که شامی است و می گوید:عبد الملک بن مروان در این باره چنین و چنان گفته است. (1)
1- 1) -طبقات الفقهاء،شرح حال سعید بن جبیر،طبقات/ابن سعد،ج 6،ص 258.