شبهای پیشاور در دفاع از حریم تشیع صفحه 842

اظهار عجز نموده و در دورۀ خلافتش هفتاد مرتبه(چنانچه اکابر علماء خودتان با ذکر مواضع و وقایع نقل نموده اند)گفته است لو لا علیّ لهلک عمر هرگز راضی نبوده و نیست که چنین نسبتی را باو بدهند واقعا این نوع از تمجیدها تعریف بما لا یرضی صاحبه می باشد.

(مراجعه شود به صفحات 408 تا 410 همین کتاب).

بر خلاف گفتۀ این معلم بی علم متعصّب افراطی امام احمد بن حنبل(امام الحنابله) در مسند و امام الحرم احمد مکی شافعی در ذخایر العقبی بنا بر آنچه شیخ سلیمان بلخی در باب 56 ینابیع الموده و محب الدین طبری در ص 195 جلد دوم ریاض النضره از قول معاویه نقل نموده اند که می گفت انّ عمر بن الخطاب اذا اشکل علیه شیء اخذ من علیّ علیه السّلام (1)حتی ابو الحجاج بلوی در ص 222 جلد اول کتاب خود(الف باء)نقل می نماید که وقتی خبر شهادت علی علیه السّلام بمعاویه رسید گفت لقد ذهب الفقه و العلم بموت ابن أبی طالب یعنی فقه و علم بمردن علی علیه السّلام از میان رفت.

و نیز از سعید بن مسیب نقل می نماید که می گفت کان عمر رضی اللّه عنه یتعوّذ من معضله لیس لها ابو الحسن (2).

و ابو عبد اللّه محمّد بن علی الحکیم الترمذی در شرح رساله(فتح المبین)گوید کانت الصحابه رضی اللّه عنهم یرجعون الیه فی احکام الکتاب و یأخذون عنه الفتاوی کما قال عمر بن الخطاب رضی اللّه عنه فی عده مواطن لو لا علیّ لهلک عمر و قال صلّی اللّه علیه و سلّم اعلم امّتی علیّ بن أبی طالب (3).

آنچه از سیر در کتب اخبار و تواریخ بدست می آید معلوم می گردد که خلیفه عمر بقدری در مراتب علمی و مسائل فقهی ساده بوده که غالبا در احکام و مسائل ما به الاحتیاج عمومی چنان اشتباه واضحی می کرده که هر یک از صحابۀ حاضر بودند او را متنبه و

1- 1) هر زمانی که امری بر عمر بن الخطاب مشکل می شد مراجعه می نمود بعلی علیه السّلام و از او اخذ می کرد و حل مشکل می نمود.
2- 2) پیوسته عمر پناه می برد بخدا از امر پیچیده ای که علی علیه السّلام در او نباشد.
3- 3) صحابه پیغمبر در احکام قرآن مراجعه بعلی علیه السّلام می نمودند و فتاوی از او می گرفتند کما آنکه عمر در مواطن متعدده گفت اگر علی نبود عمر هلاک شده بود و رسول اکرم صلّی اللّه علیه و آله و سلم فرمود داناترین امت من علی بن أبی طالب می باشد.