- دیباچه 1
- مقدمه 4
- اشاره 4
- بزرگان معتقد به توسل 22
- شیخ یوسف احمد الدجوی (رحمة الله) 35
- اشاره 37
- توسل 37
- ورود به بحث 38
- روح و عمل آن پس از مرگ 47
- توسل از نگاه شوکانی 48
- اشاره 55
- جواز توسل به پیامبر در زمان حیات و وفات 55
- الف) پیش از وجود پیامبر (ص) 61
- ب) در زمان حیات پیامبر (ص) 62
- ج) پس از وفات پیامبر (ص) 64
- خلاصه 68
- توسل و استغاثه 71
- اشاره 71
- خلاصه 81
- ردّ شبهات توسل و استغاثه 84
در «شرح مقنع» (1) (ص 495) عین همین عبارات آمده است؛ اما در این کتاب مطلب زیر نیز آمده است: دار قطنی از ابنعمر نقل میکند:
پیامبر (ص) فرمودند: «کسی که حج بگزارد و پس از مرگ من قبرم را زیارت کند، گویا که مرا در زمان حیاتم زیارت کرده است». در روایت دیگری آمده است: «هرکس قبرم را زیارت کند، شفاعت از او بر من واجب میشود.»
با وجود سختگیری و دقت فراوان دار قطنی در نقل حدیث، میبینیم وی نیز همچون دیگر بزرگان نقاد و حدیثشناس، این حدیث را میپذیرد. سبکی نیز این مسئله را در «شفاء السقام» تبیین میکند.
آنچه در بالا آمد، سخنان پیروان امام احمد بن حنبل و تمسکجویان به سنت و محبت پیامبر (ص) است. در اینجا برخی از ادله توسل را که برگرفته از سنت صحیح است، بیان میکنیم:
جواز توسل و نیکویی این عمل، برای هر دینداری آشکار است. گویا که روی آوردن به درگاه خدا با توسل به پیامبران، اولیا و مقربان درگاهش، امری فطری است که در نهاد انسان قرار گرفته است. به همین دلیل پیروان پیامبران در هر زمانی به آن پیامبر توسل پیدا میکردند. در روز قیامت نیز مردم به سوی انبیا میروند تا به دلیل منزلتی که دارند، برایشان شفاعت کنند؛ هرچند خداوند از رگ گردن نیز به انسانها نزدیکتر است.
توسل به پیامبر (ص) پیش و پس از وجود آن حضرت در دنیا و نیز پس از
1- این کتاب به تصحیح استاد رشید رضا به همراه «المغنی» و با هزینه پادشاه وقت عربستان، ابنسعود چاپ شده است.