- دیباچه 1
- مقدمه 4
- اشاره 4
- بزرگان معتقد به توسل 22
- شیخ یوسف احمد الدجوی (رحمة الله) 35
- اشاره 37
- توسل 37
- ورود به بحث 38
- روح و عمل آن پس از مرگ 47
- توسل از نگاه شوکانی 48
- اشاره 55
- جواز توسل به پیامبر در زمان حیات و وفات 55
- الف) پیش از وجود پیامبر (ص) 61
- ب) در زمان حیات پیامبر (ص) 62
- ج) پس از وفات پیامبر (ص) 64
- خلاصه 68
- توسل و استغاثه 71
- اشاره 71
- خلاصه 81
- ردّ شبهات توسل و استغاثه 84
انتظارش] بر کسانی که کافر شده بودند پیروزی میجستند». (بقره: 89) میگویند: «بنیقریظه و بنینضیر وقتی میخواستند با مشرکان عرب بجنگند، به پیامبری که در آخرالزمان مبعوث خواهد شد، متوسل شده و از او یاری میخواستند. در نتیجه، آنها بر مشرکان پیروز میشدند».
این روایت را «ابنعباس»، «قتاده» و دیگران نقل کردهاند. بنابراین مشاهده میشود که آنها نیز پیش از وجود پیامبر (ص) به ایشان توسل میجستهاند. (1)
ب) در زمان حیات پیامبر (ص)
گمان نمیکنم کسی در توسل به پیامبر (ص) در زمان حیات مبارک ایشان تردید داشته باشد؛ زیرا مردم در زمان پیامبر (ص) به هنگام سختیها مانند خشکسالی یا ساکن شدن در نقطهای بیآب و در دشواریها به آن حضرت مراجعه میکردند. موارد توسل مسلمانان در زمان پیامبر (ص) به ایشان بسیار است که ما درصدد بیان آنها نیستیم. اگر کسی این امر را انکار کند، دنیا را پر از دلیل و برهان میکنیم. از نگاه برخی، شماری از موارد رجوع به پیامبر (ص) و توسل به ایشان را استغاثه نامیدهاند. ما میگوییم این امر، خواسته ما را به طریق اولی ثابت و اظهارات آنان را باطل میکند. اما همانگونه که گفتیم، ما به دنبال نزاع لفظی نیستیم.
با این حال، در اینجا روایت صحیحی را نقل میکنیم که «ترمذی»، «نسائی»، «بیهقی» و «طبرانی» آن را با سندهای صحیح نقل کرده و
1- قرطبی، الجامع لأحکام القرآن، ج 2، ص 27.