- پیشگفتار 1
- مشرق سخن 7
- فصل اوّل: امام حسن مجتبی (ع) 7
- تبارشناسی امام حسن مجتبی (ع) 11
- تولّد 11
- نامگذاری 11
- نسب امام مجتبی (ع) 12
- چهره و اندام 13
- محبوب پیامبر (ص) 14
- دوران جوانی و نوجوانی 19
- همسران و فرزندان 21
- امام حسن (ع) از نگاه صحابه و دیگران 23
- شخصیتشناسی امام حسن (ع) 26
- سید جوانان اهل بهشت 26
- بندگی و ارتباط با خدا 28
- علم و دانش 30
- سخنوری 32
- شجاعت 34
- سیره سیاسی امام حسن (ع) 37
- حلم و بردباری 47
- مروت و جوانمردی امام 50
- تواضع امام حسن (ع) 54
- اطعام و رسیدگی به محرومان 55
- سخاوت امام (ع) 56
- شهادت امام حسن (ع) 61
- صبر و بردباری 66
- جود و کرم 66
- گزیدهای از سخنان امام حسن (ع) در منابع اهل سنت 66
- مکارم اخلاق 67
- بهترین و بدترین مردم 67
- بهترین برادر 68
- عوامل نابودی و هلاکت 68
- میزان محبت به اهل بیت (علیهم السلام) 69
- فواید رفتن به مساجد 70
- فصل دوم: امام زین العابدین (ع) 72
- طلوع سخن 72
- تبارشناسی حضرت سجاد (ع) 75
- نامگذاری 77
- اشاره 78
- شخصیتشناسی امام زینالعابدین (ع) 78
- 1. دانش 78
- اشاره 78
- الف: اصول اعتقادی 80
- اشاره 80
- ابعاد مختلف صحیفه سجادیه 80
- ب: احکام و فروع دین 81
- 2. عبادت و بندگی 84
- 3. شایستگی سیاسی و مقبولیت مردمی 92
- 4. سخاوت حضرت 104
- 5. تواضع و فروتنی 107
- 6. حلم و گذشت 109
- امام سجاد (ع) از دیدگاه صحابه و دیگران 112
- دو کرامت از امام سجاد (ع) و فرجام کار 114
- بیماری امام، مصلحتی الهی 117
- پرواز به سوی دوست 118
- تفکر 120
- قناعت 120
- سپاسگزاری 120
- سخنان حکمتآموز حضرت سجاد (ع) در منابع اهل سنت 120
- دوستی 121
- دعا و مناجات 121
- امر به معروف و نهی از منکر 121
- بردباری 121
- معیار دوست گزینی 122
- توبه 122
- قتل عمد 123
- کتمان علم 123
- چاپلوسی 123
- طغیان بدن 123
- غیبت 123
- خنده بلند 124
- نام نیک 124
- دوستی و دیدار برای خدا 124
- عبادت 124
- تعلیم 125
- ترک گناه 125
- مطلع سخن 126
- فصل سوم: امام محمد باقر (ع) 126
- تبارشناسی امام باقر (ع) 130
- همسر و فرزندان 133
- امامت حضرت 135
- ویژگیهای ظاهری 135
- شخصیتشناسی امام باقر (ع) 136
- بندگی و پارسایی 136
- دانش و بینش امام (ع) 141
- شاگردان حضرت 145
- سیره سیاسی امام باقر (ع) 146
- زهد حضرت 153
- امام و انس به قرآن 154
- تسلیم و رضا 157
- همدردی با مصیبت دیدگان 157
- اخلاق معاشرت 159
- مناعت طبع امام باقر (ع) 160
- دنیا گریزی 161
- بخشندگی و سخاوت 162
- امام باقر (ع) در نزد شخصیتهای اهل سنت و نقل کرامتی از ایشان 164
- برگی از کرامات حضرت 167
- پرواز به سوی دوست و گلبرگی از سخنان حضرت 169
- شهادت امام (ع) 169
- پرتوی از سخنان تابناک امام باقر (ع) 171
- رسیدگی به دوستان 172
- پرهیز از خصومت و جدال 172
- خدامحوری و دنیاگریزی 173
- دعا و نیایش 176
- ارزش عالم 176
- حُسن خلق و مدارا با برادران ایمانی در مسایل اقتصادی 177
- رفع اتهام 178
- پرهیز از کسالت 178
- سپیده سخن 179
- فصل چهارم: امام صادق (ع) 179
- تبارشناسی حضرت صادق (ع) 183
- شخصیتشناسی امام صادق (ع) 185
- 1. جایگاه علمی امام (ع) 185
- 2. عبادت و بندگی 192
- 3. موضعگیری سیاسی امام صادق (ع) 195
- 4. خوشرویی و حُسن خلق 199
- 5. مستجاب الدعوه 201
- 6. احسان و رسیدگی به محرومان 205
- 7. بردباری و گذشت 209
- 8. آراستگی ظاهری 212
- میوه دادن درخت خشکیده 214
- کراماتی از حضرت صادق (ع) و فرجام زندگی 214
- ترور نافرجام 215
- شهادت امام صادق (ع) 216
- رابطه دعا و عمل 218
- محبت به مردم 218
- نماز 218
- دوستی اهل بیت (علیهم السلام) 218
- سخنان حکمتآموز حضرت در منابع اهل سنت 218
- عاق والدین 219
- ایجاد فتنه 219
- پیروی از عترت 219
- کنترل خشم 220
- منزلت علی (ع) 220
- دوستی خانواده علی (ع) 220
- صبر بر آزار همسایه 220
- فلسفه تحریم ربا 221
- امتیاز انسان 221
- فرار از معصیت 221
- تواضع 221
- عوامل عزّت 222
- دختران و پسران 222
- تقوا 222
- تأثیر همنشینی با بدان 222
- منابع و مآخذ 223
فرزندانت نخواهد رسید، بلکه این منصب بدانها(منظور ابن عباس) میرسد و پسران تو کشته خواهند شد. (1)
4. خوشرویی و حُسن خلق
حُسن خلق از فضایل ارزشمندی است که در جلب دلها و رفعت مقام نزد خدا و مردم نقش به سزایی دارد. امام صادق(ع) نیز به مانند نیاکان پاک خود از این فضیلت اخلاقی بهره فراوان داشت. امام نسبت به همه مهربان بود و در برخورد با هر نژاد و تیرهای، اعم از سیاه و سفید، عرب و عجم بسیار خوش برخورد بود. آمده است که مردی سیاه چهره ملازم حضرت بود، امام(ع) مدتی ایشان را ندید، پس روزی در جمع دوستان از حال او پرسوجو کرد. مردی با حالت تمسخر گفت: «انّه نَبْطّیٌّ» آن مرد نبطی یعنی عامی است. امام صادق(ع)(با آرامش و برخوردی متین) فرمود: اصل و شخصیت هر انسانی به عقل و حسب و دین و کرم و تقوای اوست و همه مردم(سیاه و سفید) یکسان هستند، پس آن مرد شرمگین شد. (2)
امام(ع) حتی در برابر حوادث بسیار بد با روی خوش برخورد میکرد، وقایعی که میتواند هر انسان عادی را از حالت اعتدال خارج سازد، امّا او انسانی کامل و اسوه و الگوی رفتاری برای مردمان است، نمونه زیر یکی از آنهاست، نقل کردهاند: مردی حجگزار وارد مدینه شد و خوابیده بود، چون بیدار شد، خیال کرد همیان او را دزدیدهاند.
1- مقاتل الطالبین، صص 218- 217
2- مطالب السؤول، ص 286؛ فصول المهمه، ج 2، ص 916